Аш-Шамс сүрөсү — Аят 12

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ﴿إِذِ انبَعَثَ﴾: "انبعث" деген сөз "быйтып чыкты, шашып киришти, аттанып кетти" дегенди билдирет. Бул жерде эң ыймансыз, эң күнөөкөр адам ныксыз ишке — төөнү өлтүрүүгө шашылганы айтылып жатат.
• ﴿أَشْقَاهَا﴾: "аш-шака" сөзүнөн алынган, "эң бактысыз, эң күнөөкөр, эң ыймансыз" деген маанини берет. Бул жерде Самуд элинин ичинен эң жаман, эң күнөөкөр адамды билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Самуд элинин бактысыз окуясынын бир бөлүгүн баяндайт. Самуд эли Аллах тарабынан жиберилген пайгамбар Салих алейхи саламды жалганга чыгарып, күнөө менен чектен ашып кетишти. Аларга Аллахтын аяттарынын бири — кереметтүү төө берилген болчу. Салих пайгамбар аларга: "Бул төөгө жамандык кылбагыла, ал силерге пайгамбарыңардын чындыгын далилдеген аят. Анын суу ичүү кезеги бар, силердин да кезегиңер бар" — деп эскертти. Бирок алар буга ыраазы болушпады, тескерисинче, аны жалганга чыгарышты. Ошондо элдин ичинен эң күнөөкөр, эң ыймансыз адамы алдыга чыгып, төөнү өлтүрүүгө шашылды. Бул адам элдин атынан чыккан, алардын көңүлүндөгү жамандыкты иш жүзүнө ашырган. Ошентип, алар Аллахтын азабын келтирип алышты — бүт эл кыйратылды, бирөө да кутулбады. Аллах Таала аларга кылган күнөөлөрүнүн себебинен катуу азап түшүрдү, жана Ал өзүнүн жазасынын кесепетинен коркпойт, анткени Ал эң кудуреттүү, эң даанышман.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят бизге элдин ичинен чыккан бир адамдын жамандыгы бүт коомго зыян алып келиши мүмкүн экенин көрсөтөт. Ошондуктан жамаат болуп жакшылыкка чакырып, жамандыктан тыюу зарыл.
• Аллахтын аяттарын жалганга чыгаруу жана пайгамбарлардын эскертүүлөрүнө кулак какпоо катуу азапка алып келет. Бул окуядан сабак алып, Аллахтын буйруктарына моюн сунуу керек.
• Аллах Таала адилеттүү жана кудуреттүү. Ал кылган иштери үчүн эч кимге жооп бербейт, бирок анын жазасы да, сыйлыгы да чындыкка негизделген.
• Ислам дини бизди жакшылыкка үндөп, жамандыктан тыят. Бул аят аркылуу биз Аллахтын аяттарын урматтап, пайгамбарлардын жолун ээрчүүгө умтулабыз. Ислам — ынтымак, жакшылык жана адилеттик дини.