Аль-Лейль сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• ﴿كَذَّبَ﴾ — «өтірікке шығарды, жалған деп таныды». Мұнда Пайғамбарға (с.а.с.) келген хабарды, яғни Құран мен иманды өтірікке шығару мағынасында.
• ﴿تَوَلَّى﴾ — «бет бұрды, жүзін бұрып кетті». Яғни иманнан, Аллаһтың әміріне бағынудан бас тартып, артқа шегінді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят алдыңғы аяттардағы «ең бақытсыз адам» деп сипатталған кісінің кім екенін нақтылайды. Ол — Аллаһтың елшісіне (с.а.с.) келген ақиқатты өтірікке шығарған, оны жалған деп есептеген адам. Ол тек тілімен ғана теріске шығарып қоймай, сонымен қатар иманнан, Аллаһ пен Оның елшісіне бағынудан бет бұрып, артқа шегінген. Яғни оның күпірлігі екі жақтан көрінеді: бірі — ақиқатты жалғанға шығару, екіншісі — одан жүз бұрып, оған құлақ аспау. Осындай адам ғана тозаққа кіреді, өйткені ол өзіне келген анық дәлелдерді біле тұра, оларды мойындамай, теріске шығаруды таңдады. Бұл — иман мен бағынудың құндылығын, сондай-ақ ақиқатты өтірікке шығарып, одан бет бұрудың қаншалықты ауыр күнә екенін көрсететін ескерту.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың елшісіне (с.а.с.) келген ақиқатты өтірікке шығару — адамды қасіретке, яғни тозаққа апаратын ең үлкен себептердің бірі.
• Иман тек білу ғана емес, оны мойындап, бойсұнуды талап етеді. Ақиқаттан бет бұрып, оған құлақ аспау — иманды жоғалтудың белгісі.
• Бұл аят адамды ойлануға шақырады: өзімізге келген ақиқатқа қалай қараймыз? Оны мойындап, бойсұнып, Аллаһтың разылығына ұмтылу — бақыттың жолы.
• Ислам — ақиқат діні; ол адамды жақсылыққа, игілікке, мейірімге шақырады. Оған иман келтіріп, бойсұнған адам екі дүниеде де бақытқа жетеді.
• Құран — Аллаһтың сөзі, онда әрбір аят адамға тура жолды көрсетіп, жақсылыққа бастайды. Оны оқып, түсініп, бойсұну — әрбір мұсылманның парызы.