Аль-Лейль сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• وَسَيُجَنَّبُهَا: "және одан алыстатылады" дегенді білдіреді. Яғни тозақ отынан қашық қылынады, оған жақындатылмайды.
• الْأَتْقَى: "ең тақуа", "ең сақтанғыш" деген мағынада. Бұл — Аллаһтан ең көп қорқып, Оның бұйрықтарын орындап, тыйымдарынан тыйылатын адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала тозақ отынан алыстатылатын адамның сипатын хабарлайды: ол — ең тақуа, ең сақтанғыш адам. Ол Аллаһқа серік қосудан және күнәлардан, тыйым салынған істерден бойын тартып, Аллаһтың әмірлерін мұқият орындайтын жан. Ол малын Аллаһ жолында жұмсайды, бірақ бұл жұмсағаны біреудің жасаған жақсылығына қайтарылатын ақы емес — ол тек Жаратушысының разылығын және жоғары дәрежесін қалап жасайды. Аллаһ оған жұмақта разы болатын нығметтерді береді.

Бұл аяттың түсу себебіне қарай, кейбір ғалымдар бұл жердегі "ең тақуа" адам — Әбу Бәкір (р.а.) деп түсіндірген. Өйткені ол өз малын Аллаһ жолында жомарттықпен жұмсап, қиындықтарға қарамастан иманын берік ұстаған. Алайда аяттың мағынасы жалпы — кімде-кім ширктен және күнәлардан сақтанып, Аллаһтың разылығы үшін ғана игілік жасаса, ол да осы уәденің ішіне кіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Тақуалық — құтылудың кілті: Тозақ отынан алыстаудың басты жолы — Аллаһтан қорқып, күнәлардан сақтану. Тақуалық адамды екі дүниеде де құтқарады.
• Ықылас — амалдың жаны: Малын жұмсағанда адам тек Аллаһтың разылығын көздеуі керек. Адамдарға жақсылық жасап, одан мақтау немесе қайтарым күту — ықыласты бұзады.
• Жомарттық — тақуалықтың белгісі: Шынайы тақуа адам Аллаһ берген нығметті Оның жолында жұмсаудан қорықпайды, керісінше оны бақыт деп біледі.
• Аллаһтың уәдесі — шынайы: Аллаһ разылығы үшін жасалған кез келген игі амалдың қайтарымы мол. Ол жұмақта адам разы болатын нығметтерді береді.
• Үлгі алу: Әбу Бәкір (р.а.) сияқты сахабалардың өмірі — біз үшін үлгі. Олардың иманы, жомарттығы және тақуалығы бізді де игілікке шақырады.

Осы аят арқылы Аллаһ бізге тақуалық пен ықыластың қаншалықты маңызды екенін, әрі Оның разылығы үшін жасалған амалдың ешқашан зая кетпейтінін ұғындырады. Бұл — мүмін жүрегін жібітіп, Аллаһ жолында игілік жасауға шақыратын үлкен үміт пен қуаныш хабар.