سوره لیل — آیه 16

معانی کلمات:

• کَذَّبَ: تکذیب کرد، دروغ شمرد (آنچه را پیامبر صلیاللهعلیهوسلم آورده بود).
• تَوَلَّیٰ: روی گرداند، اعراض کرد و پشت کرد (به ایمان و طاعت).

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه توصیف کسانی است که وارد آتش سوزان جهنم میشوند. خداوند متعال میفرماید: آن کسی که پیامبر خدا صلیاللهعلیهوسلم را تکذیب کرد و آنچه را که از جانب خداوند آورده بود دروغ شمرد، و از ایمان به خدا و رسولش روی گرداند و از اطاعت فرمانهای الهی سر باز زد، چنین کسی سزاوار آتش عظیم جهنم است. او نه تنها حق را نپذیرفت، بلکه با دشمنی و عناد، از آن اعراض کرد و به آن پشت نمود. این تکذیب و اعراض، نشانه شقاوت و بدبختی نهایی اوست که او را به عذاب جاودان دچار میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• تکذیب حق و رویگردانی از آن، بزرگترین عامل بدبختی و شقاوت انسان است؛ چرا که انسان را از رحمت الهی محروم میسازد.
• ایمان تنها به ادعا نیست؛ بلکه نیازمند پذیرش عملی و اطاعت از فرمانهای الهی است. کسی که حق را بشناسد ولی از آن روی گرداند، مانند کسی است که آن را تکذیب کرده است.
• این آیه هشدار جدی به همه ماست که در برابر دعوت پیامبران و آموزههای قرآن، موضعی متواضعانه و پذیرا داشته باشیم و هرگز با تکبر و عناد با حق برخورد نکنیم.
• رحمت و مغفرت الهی شامل حال کسانی میشود که با وجود خطا و گناه، به سوی خدا بازگردند و توبه کنند؛ اما کسی که با لجاجت و اعراض بمیرد، راهی جز عذاب ندارد. پس فرصت توبه را غنیمت بشماریم.