Йунус сүресі — Аят 59

1. Сөздердің мағынасы:

• أَرَأَيْتُمْ — «айтыңдаршы», «хабарлаңдар» деген мағынада. Мұнда ойландыру, назар аударту мақсатында қолданылған.
• رِزْقٍ — Аллаһтың берген несібесі, ризығы: мал, егін, жеміс-жидек және басқа да игіліктер.
• حَرَامًا وَحَلَالًا — «харам және халал», яғни тыйым салынған және рұқсат етілген нәрселер.
• أَذِنَ — «рұқсат берді», «бұйырды».
• تَفْتَرُونَ — «өтірік айтасыңдар», «жала жабасыңдар».

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Мұхаммед (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын), сен құдайға қарсы шыққандарға айт: «Айтыңдаршы маған, Аллаһ сендерге ризық ретінде мал-мүлік, егін, жеміс сияқты түрлі игіліктерді берді. Ал сендер оның бір бөлігін өздеріңе халал, енді бір бөлігін харам етіп қойдыңдар. Айтыңдаршы, бұған Аллаһ рұқсат берді ме, әлде сендер Аллаһқа өтірік жала жауып, өздеріңнен шығарып отырсыңдар ма?» Бұл аят мүшріктердің өз бетінше халал мен харамды белгілеп, оны Аллаһтың атына телу әрекетінің қате екенін ашып көрсетеді. Шын мәнінде, халал мен харамды белгілеу тек Аллаһтың ғана құқығы, өйткені Ол — барлық ризықтың иесі және жалғыз Заң шығарушы. Адамдардың өз қалауымен, әдет-ғұрпымен немесе ата-баба дәстүрімен ғана нәрсені харам немесе халал деп жариялауы — Аллаһқа жала жабу, Оған серік қосу және өтірік айту болып табылады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Халал мен харамды тек Аллаһ пен Оның Елшісі белгілейді. Адамдардың өз ойымен, әдет-ғұрпымен немесе дәстүрімен діни үкім шығаруы дұрыс емес.
• Аллаһ берген ризыққа шүкір ету, оны Ол рұқсат еткен жолмен пайдалану — үлкен игілік.
• Өз бетінше тыйым салу немесе рұқсат ету — Аллаһқа жала жабуға апаратын ауыр күнә.
• Ислам діні ақылға, дәлелге және уәхиге негізделеді; онда соқыр дәстүр мен негізсіз тыйымдарға орын жоқ.
• Бұл аят адамды Аллаһтың шексіз ризығы мен мейірімі туралы ойлануға, Оған шынайы құлшылық етуге және Оның берген игіліктерін адал жолмен пайдалануға шақырады.