سوره یونس — آيت 85

1) لفظن جي معنيٰ:

• تَوَكَّلْنَا: اسان ڀروسو ڪيو، اسان پنهنجو معاملو ڇڏي ڏنو.
• فِتْنَةً: آزمائش، عذاب، مصيبت، يا اهڙي حالت جنهن ۾ ٻيا اسان کي ڏسي گمراهه ٿين.
• الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ: ظالم ماڻهو، يعني فرعون ۽ سندس پيروڪار.

2) تفسير:

موسىٰ عليه السلام جي قوم جي ايمان وارن ماڻهن جواب ڏنو ته اسان صرف الله تي ڀروسو ڪيو آهي، ۽ پنهنجو سڀ معاملو ان ئي جي حوالي ڪيو آهي. پوءِ دعا ڪيائون: اي اسان جا پالڻهار! اسان کي ظالم ماڻهن لاءِ آزمائش جو سبب نه بڻاءِ. يعني اهڙي حالت نه آڻهه جو فرعون ۽ سندس قوم اسان تي غالب ٿي پوي ۽ اسان کي عذاب ۽ قتل سان تنگ ڪري اسان کي دين کان موڙي ڇڏي، يا انهن جي غلبي سبب اهي وڌيڪ سرڪشي ڪن ۽ چوڻ لڳن ته جيڪڏهن هي ماڻهو سچا هجن ها ته ڪڏهن به اسان کان هار نه کائين ها. انهيءَ ڪري مؤمنن الله کان اهو گهريو ته ظالمن کي اسان تي مسلط نه ڪر، نه ته اهو اسان لاءِ دين جي لحاظ کان وڏي آزمائش بڻجي ويندو.

3) فائدا ۽ سبق:

• مؤمن کي هر مشڪل وقت ۾ صرف الله تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته سڀ اختيار ان ئي جي هٿ ۾ آهي.
• دعا ۾ عاجزي ۽ انڪساريءَ سان الله کان مدد گهرڻ مؤمن جي شان آهي.
• دين تي قائم رهڻ لاءِ اهو ضروري آهي ته ظالمن جي غلبي ۽ فتنن کان الله جي پناهه گهري وڃي.
• الله تي توڪل ڪرڻ جو مطلب اهو نه آهي ته ڪوشش ڇڏي ڏجي، پر اهو آهي ته پنهنجي وس آهر ڪوشش ڪجي ۽ نتيجو الله جي حوالي ڪجي.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مؤمن هميشه اهو گهرندو آهي ته سندس عمل ڪنهن به طرح ڪفر ۽ ظلم جي سربلنديءَ جو سبب نه بڻجي.
• قرآن مجيد ۾ اهڙيون دعائون ۽ هدايتون اسان لاءِ رهنمائيءَ جو عظيم ذريعو آهن، جيڪي اسان کي مشڪل حالتن ۾ به ايمان ۽ صبر سان قائم رهڻ جو سبق ڏين ٿيون.