Huməzə surəsi — Ayə 3

1) Bəzi sözlərin izahı:

• يَحْسَبُ (yəhsəbu): zənn edir, güman edir, elə hesab edir.
• مَال (mal): dünya malı, sərvət, var-dövlət.
• أَخْلَدَهُ (əxlədəhu): onu əbədi edən, ölməz edən, dünyada həmişəlik saxlayan.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala toplayıb-yığdığı mal-dövlətinə aldanan insanın yanlış düşüncəsindən xəbər verir. O, elə zənn edir ki, yığdığı sərvət onu dünyada əbədi saxlayacaq, ölümdən qurtaracaq və haqq-hesabdan yayındıracaq. Guya ki, mal onun üçün ölümə qarşı bir sipər, qiyamət gününün hesabından bir qaçış yoludur. Halbuki bu, sadəcə cahillikdən doğan boş bir arzudur. Mal heç kimi ölümdən qurtarmır, heç kimi dünyada həmişəlik qoymur. İnsan nə qədər var-dövlət toplasa da, axırda onu burada qoyub gedir; mal isə qalır, sahibi gedir. Əsl əbədilik yalnız Allahın əlindədir və yalnız yaxşı əməllər insanın arxasınca qiyamətə qədər gedir.

3) Nəsihət və dəvət:

Ey insan! Mal sənin qulun olsun, ağan olmasın. Sərvət toplamaq pis deyil; pis olan ona güvənib Allahı unutmaq, ölümü yadından çıxarmaqdır. Yığdığın hər qəpik sənə sual olunacaq: haradan gəldi, hara getdi? Elə isə malını yaxşılığa xərclə, kasıbı sevindir, elm öyrən, sədəqə ver. Bil ki, səni əbədi edəcək şey mal deyil, iman və saleh əməldir. Qəlbin dünyaya bağlanmasın; qəlbin Allahla olsun. O zaman mal sənə rəhmət olar, yoxsa ziyan. Allah bizi malın fəsadından qorusun və qənaət əhli etsin. Amin.