Huməzə surəsi — Ayə 2

1) Bəzi sözlərin izahı:

• جَمَعَ (cəmə'a): topladı, yığdı.
• مَالًا (mālən): mal, dövlət, var-dövlət.
• عَدَّدَهُ (ə'dədəhu): onu saydı, bir-bir sayıb hesabladı; həm də "onu ehtiyat, hazırlıq vasitəsi etdi" mənasını daşıyır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, əvvəlki ayədə qınanan o şəxsin kimliyini daha da açıqlayır. O kəs ki bütün fikri-zikri mal-dövlət yığmaq və onu bir-bir sayıb hesablamaqdan ibarətdir. Onun üçün ən böyük məşğuliyyət sərvət toplamaq və onu daim saymaqdır; başqa heç bir şey onu maraqlandırmır. O, malı yalnız yığmaqla kifayətlənmir, həm də onu gələcək hadisələrə qarşı ehtiyat, arxa-dayaq hesab edir və daim onun hesabını aparır. Belə bir insan malı Allaha ibadətdən, yoxsullara köməkdən və axirət üçün hazırlıqdan üstün tutur. Bu, malın özünün qınanması deyil; qınanan, malı məqsədə çevirib onu saymağı həyatının mənası sanmaq, qəlbi yalnız dünyaya bağlamaqdır.

3) Dəvət xarakterli nəsihət:

Allah bizə bu ayə vasitəsilə xəbərdarlıq edir ki, dünya malı keçicidir, əsl zənginlik qəlbin zənginliyi və Allahla olan əlaqənin güclü olmasıdır. Malı halal yolla qazanmaq, ondan yaxşılığa xərcləmək gözəldir; lakin onu yeganə hədəf bilmək insanı puç edər. Gəlin əlimizdə olanla şükr edək, ehtiyacı olanlarla paylaşaq və qəlbimizi malın əsiri deyil, Allahın razılığının axtarıcısı edək. Unutmayaq ki, sayıb-sayıb yığdığımız hər şey bir gün geridə qalacaq; bizimlə yalnız imanımız və yaxşı əməllərimiz qalacaq.