Hud surasi — Oyat 103

Kalima ma'nolari:

• آيَة — ibrat, belgi, dalil.
• خَافَ — qo‘rqqan, qo‘rquvga tushgan.
• مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ — barcha odamlar bir joyga to‘planadigan kun.
• مَّشْهُودٌ — guvohlar ishtirok etadigan, barcha maxluqot hozir bo‘ladigan kun.

Tafsir:

Alloh taolo o‘tgan zolim qavmlarni (Hud, Solih, Lut va boshqa payg‘ambarlarning qavmlarini) halok qilgani, ularni turli azob-uqubatlar bilan yo‘q qilgani — bu, albatta, oxirat azobidan qo‘rqqan kishilar uchun katta ibrat va o‘gitdir. Chunki bu voqealar Allohning qudrati va azobining haqiqiy ekanini ko‘rsatadi. O‘sha kun — Qiyomat kuni — shunday bir kundirki, unda avvalgi va keyingi barcha odamlar, butun insoniyat bir joyga to‘planadi. Hech kim qoldirilmaydi, hamma hisob-kitob uchun yig‘iladi. O‘sha kun, shuningdek, barcha maxluqot hozir bo‘ladigan, guvohlar (farishtalar, payg‘ambarlar va boshqalar) ishtirok etadigan mashhur kundir. Bu kun shunchalik ulug‘ki, unda har bir amal ochiq-oydin ko‘z o‘ngida bo‘ladi va hech narsa yashirin qolmaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarga oxirat azobidan qo‘rqishni va bu qo‘rquv orqali gunohlardan tiyilishni o‘rgatadi. Qiyomat kuni haqiqat ekaniga ishonch mustahkamlanadi.
• O‘tgan ummatlarning taqdiri — biz uchun saboqdir. Allohning azobi kelganda hech kim qochib qutula olmasligini eslatadi.
• Qiyomat kunida barcha odamlarning jamlanishi — adolatning to‘liq amalga oshishini bildiradi. Bu esa mo‘minda Allohning adolatiga bo‘lgan ishonchni kuchaytiradi.
• "Mashhud" kun ekani — har bir amal ko‘z o‘ngida bo‘lishini anglatadi. Bu esa insonni har bir ishida ehtiyotkor bo‘lishga, Allohning nazoratini his qilishga undaydi.
• Ushbu oyat Qur’onning haqiqiy ibrat manbai ekanini ko‘rsatadi: u faqat hikoya qilmaydi, balki insonni o‘ylashga, saboq olishga va to‘g‘ri yo‘lga qaytishga chorlaydi.