Худ сүресі — Аят 35

1. Сөздердің мағынасы:

• أَمْ يَقُولُونَ — әлде олар айта ма, яғни кәпірлер айтып жатыр ма?
• افْتَرَاهُ — оны ойдан шығарды, өзі құрастырып алды.
• إِجْرَامِي — менің күнәм, қылмысым, яғни жазасы маған ғана тиесілі.
• بَرِيءٌ — безбен, таза, қатысы жоқ.
• تُجْرِمُونَ — сендердің күнәларың, қылмыстарың, яғни күпірліктерің мен жалғанға шығаруларың.

1. Аяттың тәпсірі:

Нұх пайғамбардың қауымы оны айыптап: «Ол бұл сөзді өзі ойдан шығарып айтып отыр, Аллаһтан келген уахи емес» — деп тұжырымдады. Сонда Аллаһ Тағала Нұхқа былай деп айтуды бұйырды: «Егер мен шынымен бұл сөзді өзім ойдан шығарған болсам, онда оның күнәсі мен жазасы тек өзіме ғана тиесілі, сендерге ешбір зияны жоқ. Ал егер мен шыншыл болсам, онда сендердің жалғанға шығарып, күпірлік еткендеріңнің күнәсі өздеріңе жүктеледі. Мен сендердің күпірліктеріңе, жалғанға шығаруларыңа және қылмыстарыңа мүлдем қатысы жоқпын, олардан безбенмін».

Бұл аят Нұх пайғамбардың қауымының күпірлікке кетуінің себебін ашып көрсетеді: олар Нұхтың Аллаһ атынан өзі ойдан құрастырып айтып отыр деп ойлады. Аллаһ оған жауап ретінде айтуды бұйырды: егер ол шынымен ойдан шығарған болса, оның салдары тек өзіне ғана тиеді, ал егер шыншыл болса, онда олардың жалғанға шығаруы мен күпірлігі өздеріне зиян. Ол олардың күнәларына ешбір жауапкершілік көтермейді, олардан мүлдем безбен. Бұл аят Нұх пайғамбардың оқиғасы арасында келген қысқаша ескерту ретінде де түсіндіріледі: бұл Мұхаммед пайғамбарға ﷺ арналған хабар, ол да өз қауымының жалғанға шығаруына осылай жауап беруі керек еді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят пайғамбарлардың да өз қауымдары тарапынан жалған айыптауларға ұшырағанын көрсетеді. Бұл — Аллаһ жолындағы әрбір шақырушының кездесетін сынағы. Сондықтан сендер де осындай қиындықтарға төзімді болыңдар.
• Аят әділеттілік принципін бекітеді: әркім өз ісінің жауабын өзі береді, ешкім басқаның күнәсін көтермейді. Бұл — Исламның әділдікке негізделген көзқарасы.
• Пайғамбар ﷺ өз ісінің дұрыстығына сенімді болды және Аллаһқа толық тапсырып, өзін айыптаушыларға даналықпен жауап берді. Бұл — әрбір мұсылманның үлгі алатын тәрбиесі.
• Аят адамдарды шындыққа шақырады: жалған айыптау мен күпірлік ешкімге пайда әкелмейді, тек өз иесіне зиян. Ал шындық пен адалдық әрқашан жеңіске жетеді.
• Бұл аят Исламның ашықтық пен айқындық діні екенін көрсетеді: пайғамбарлар өз сөздерінің шындығына сенімді болды және ешкімнен қорықпай, Аллаһтың хабарын жеткізді. Бұл — әрбір мұсылманды Исламға деген сенімін нығайтуға шақыратын үлгі.