سوره هود — آیه 41

معانی کلمات:

• مَجْراها: جریان یافتن و حرکت کردن آن (کشتی) بر روی آب.
• مُرْساها: توقف کردن و لنگر انداختن آن (کشتی) در ساحل.

تفسیر آیه:

هنگامی که فرمان عذاب الهی فرا رسید و آب از تنور جوشیدن گرفت، حضرت نوح (علیه السلام) به کسانی که از اهل و قومش ایمان آورده بودند، فرمود: «بر کشتی سوار شوید؛ در حالی که حرکت و جریان آن بر آب و نیز توقف و پهلو گرفتن آن در ساحل، به نام خدا و با یاری و فرمان اوست.» یعنی سوار شدن شما بر این کشتی، نه به قدرت و تدبیر شما، بلکه به مشیت و فرمان پروردگار است؛ پس او را یاد کنید و به او توکل نمایید. سپس نوح (علیه السلام) به عنوان مژده و دلگرمی به مؤمنان فرمود: «به راستی که پروردگار من، آمرزنده و مهربان است؛ او گناهان بندگان توبه‌کار را می‌بخشد و بر آنان رحمت می‌آورد.» این جمله اشاره به این داشت که نجات یافتن آنان از طوفان و عذاب، خود نشانه‌ای از مغفرت و رحمت گسترده الهی نسبت به بندگان مؤمن و توبه‌کار است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. توکل بر خدا در همه امور: مؤمن در تمام کارهای خود، از جمله سفر و حرکت، باید نام خدا را بر زبان آورد و کارش را با یاد او آغاز کند و پایان دهد؛ چرا که همه چیز به فرمان اوست.
2. رحمت و مغفرت الهی، مایه امیدواری: این آیه به ما می‌آموزد که حتی در سخت‌ترین لحظات زندگی، نباید از رحمت خدا ناامید شد؛ چرا که پروردگار، آمرزنده گناهان و مهربان با بندگان توبه‌کار است.
3. نجات مؤمنان، نشانه لطف خدا: نجات یافتن از مشکلات و بلاها، همواره لطف و رحمتی از جانب خداوند است و مؤمن باید این نعمت را قدر بداند و شکرگزار باشد.
4. آغاز کارها با نام خدا: سنت حسنه «بسم الله» گفتن در آغاز هر کار، از همین آیه شریفه الهام گرفته شده و باعث برکت و موفقیت در امور می‌شود.