سوره هود — آیه 40

معانی کلمات:

• فارَ التَّنُّورُ: آب از تنور (محل پخت نان) جوشید و بیرون زد؛ این نشانهای برای آغاز طوفان بود.
• زَوجَینِ: دو جفت، یعنی نر و ماده از هر نوع.
• سَبَقَ عَلَیهِ القَولُ: کسی که وعدهٔ عذاب و هلاکت از پیش دربارهاش قطعی شده بود (مانند پسر و همسر نوح که ایمان نیاورده بودند).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پایان داستان ساخت کشتی توسط نوح علیهالسلام اشاره میکند: تا زمانی که فرمان ما برای هلاکت کافران فرا رسید، همانطور که به نوح وعده داده بودیم، و آب از تنور (که نشانهای برای شروع طوفان بود) با شدت جوشید. در آن هنگام به نوح گفتیم: از هر نوع حیوان، یک جفت (نر و ماده) در کشتی سوار کن، و همچنین خانوادهات را با خود ببر، مگر کسانی که حکم هلاکتشان از پیش صادر شده بود، یعنی آنان که ایمان نیاورده بودند (مانند پسر و همسرش). و نیز کسانی را که به تو ایمان آوردهاند سوار کن. اما تعداد ایمانآورندگان به نوح، با وجود سالها دعوت و تلاش، بسیار اندک بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت صبر و استقامت در دعوت: نوح علیهالسلام قرنها قوم خود را دعوت کرد، اما تنها عدهای اندک ایمان آوردند؛ این نشان میدهد که نتیجهٔ دعوت به دست خداست و مأموریت ما فقط رساندن پیام با صبر و استواری است.
2. نشانههای الهی برای بندگان مخلص: خداوند برای پیامبران خود نشانههایی قرار میدهد (مانند جوشیدن آب از تنور) تا اطمینان قلبی آنان افزایش یابد و بدانند که فرمان خدا نزدیک است.
3. رحمت الهی شامل حال مؤمنان: در میان عذاب و هلاکت کافران، خداوند مؤمنان را نجات میدهد؛ این درس بزرگی است که ایمان و پیروی از پیامبران، انسان را از عذاب الهی در امان نگه میدارد.
4. خانواده و ایمان: رابطهٔ خویشاوندی بدون ایمان، هیچ سودی در روز قیامت ندارد؛ همانطور که پسر و همسر نوح به خاطر کفرشان هلاک شدند، پس ملاک نجات فقط ایمان و عمل صالح است، نه نسبت و خویشاوندی.
5. قدرت و حکمت خداوند در تدبیر امور: خداوند با فرمان خود، حیوانات و مؤمنان را در کشتی جمع کرد تا نسل موجودات زنده حفظ شود؛ این نشانهای از تدبیر کامل پروردگار در حفظ نظام آفرینش است.