Hud surasi — Oyat 74

Kalimalarning ma'nolari:

• ar-rav'u: qo‘rquv, dahshat, vahima.
• al-bushro: xushxabar, quvonchli darak.
• yujodiluna: biz bilan bahslashmoqda, tortishmoqda (ya'ni, elchilarimiz bilan).

Tafsir:

Ibrohim alayhissalomning mehmonlari (farishtalar) taomdan yemaganlarida, ularda qo‘rquv paydo bo‘lgan edi. Chunki mehmon kelib, taomni yemaslik odatda yomon niyatdan darak berardi. Ammo ular o‘zlarini tanishtirib, Ibrohimga xushxabar — Ishoq va undan keyin Ya'qub (yoki Ishoqning o‘g‘li Ya'qub) tug‘ilishi haqida xabar berishganida, uning qo‘rquvi ketdi va xotirjam bo‘ldi. Shunda Ibrohim alayhissalom Allohning elchilari bilan Lut qavmi haqida bahsga tushdi. Uning maqsadi shu ediki, agar iloji bo‘lsa, ularning azobini kechiktirish yoki yumshatish, yoki hech bo‘lmasa mo‘min bo‘lganlar — xususan, Lut alayhissalom va uning oilasi najot topishiga shafoat qilish edi. U Allohning rahmati kengligini bilib, garchi bu qavm gunohkor bo‘lsa ham, ularga muhlat berilishini orzu qilardi. Bu uning g‘oyat rahmdil va mehribon tabiatidan dalolat beradi.

Foydalar:

• Ibrohim alayhissalomning xulqidan o‘rnak olamiz: u azob kelishidan oldin ham gunohkorlar uchun shafoat qilishga intilardi. Bu mo‘min kishining rahm-shafqati qanchalik keng bo‘lishi kerakligini ko‘rsatadi.
• Qo‘rquv va vahima holatida ham inson o‘zini yo‘qotmasligi, balki sabr qilib, haqiqatni bilishga intilishi lozim.
• Xushxabar inson qalbini taskin beradi va uni to‘g‘ri qaror qabul qilishga undaydi. Ibrohimning qo‘rquvi ketishi bilan u yana o‘zining rahmdil siymosini namoyon etdi.
• Bu oyat Allohning elchilariga murojaat qilish, ular bilan muloyimlik bilan so‘zlashish joizligini, lekin Allohning hukmi qat'iy bo‘lgach, undan qaytish mumkin emasligini ham bildiradi.