Hud surasi — Oyat 75

Kalimalarning ma'nolari:

• حَلِيم (Halim) — yumshoq, sabrli, jahlini tiya oladigan, shoshilmaydigan kishi.
• أَوَّاه (Avvoh) — ko'p yolvoruvchi, ko'p iltijo qiluvchi, gunohlari uchun oh-voh chekib, Allohga siginuvchi.
• مُنِيب (Munib) — tavba qiluvchi, har ishda Allohga qaytuvchi, Unga yuzlanuvchi.

Tafsir:

Alloh taolo Ibrohim alayhissalomning oliy fazilatlarini zikr qilib, uni uchta ulug' xislat bilan sifatlaydi:

Birinchisi — Halimlik: Ibrohim alayhissalom nihoyatda yumshoq va sabrli zot edilar. Ular shoshilmasdilar, g'azabga berilmasdilar, odamlarning xato-yu gunohlariga nisbatan keng qalb va katta sabr bilan muomala qilardilar. Jazolashga shoshilmas, kechirishni afzal ko'rardi.

Ikkinchisi — Avvohlik: Ular Allohga nihoyatda ko'p yolvorar, duo qilar, gunohlaridan tavba qilib, Oh-u zor chekib, Parvardigoriga siginardilar. Uning qalbi Allohning zikridan yumshab, ko'zlari yoshga to'lardi.

Uchinchisi — Muniblik: Ular har ishda, har holatda Allohga qaytar, tavba qilar, butun ishlarini Unga topshirar edilar. Uning qalbi doim Allohga bog'liq bo'lib, barcha umidlari faqat Unga edi.

Bu uch fazilat Ibrohim alayhissalomning qanchalik yuksak maqomga ega ekanliklarini ko'rsatadi. Aynan shu fazilatlar tufayli Alloh ularni o'ziga do'st (xalil) qilib oldi.

Foydalar:

1. Sabr va yumshoqlik — buyuk fazilat: Ibrohim alayhissalomning halimligi bizga sabrli bo'lishni, g'azabni tiya bilishni va odamlarga yumshoq muomala qilishni o'rgatadi. Kim sabr qilsa, Alloh uning qadrini yuksaltiradi.
2. Ko'p duo va iltijo qilish — mo'minning belgisi: Avvohlik — Allohga ko'p yolvorish, gunohlardan poklanish istagi. Bu bizga har qanday holatda ham Allohga murojaat qilish, Unga siginish kerakligini eslatadi.
3. Doimiy tavba — najot yo'li: Muniblik — har doim Allohga qaytish, xato va gunohlardan voz kechishdir. Bu bizga gunoh qilsak ham, umidsizlikka tushmasdan, darhol tavba qilib, Allohga qaytishimiz kerakligini o'rgatadi.
4. Yaxshi xulq — payg'ambarlarning ziynati: Bu fazilatlar payg'ambarlarning oliy axloqini ko'rsatib, bizga ham shu xislatlarni o'rganishga undaydi. Kim bu fazilatlarga ega bo'lsa, u dunyoda ham, oxiratda ham yuksak darajalarga erishadi.