Hud surasi — Oyat 80

Kalimalarning maʼnolari:

• Qavva – kuch-quvvat, yordamchilar, gʻolib kelish imkoniyati.
• Avī – panoh topmoq, suyanmoq, boshpana olmoq.
• Ruknun shadīd – mustahkam tayanch, qudratli qabila yoki himoya qiluvchi urugʻ.

Tafsir:

Lut alayhissalom qavmining bu yomon ishdan qaytishni istamay, o‘zlarining qabih niyatlarida turib olishlarini ko‘rgach, ularga shunday dedi: “Qaniydi, menda sizlarga qarshi turadigan kuch-quvvat bo‘lsa edi yoki men sizlarni mendan va mehmonlarimdan to‘sadigan mustahkam bir urug‘-qabilaga panoh topsam edi. Shunda men sizlarni bu qabih ishingizdan, mehmonlarimga yetkazmoqchi bo‘lgan yomonligingizdan qaytargan bo‘lardim va sizlar bilan jang qilgan bo‘lardim.” Yaʼni, Lut alayhissalom o‘zining zaifligi va yolg‘izligi sababli ularga qarshi chiqishga ojiz ekanini bildirdi. Ular esa uning bu so‘zlariga: “Sen bilasan-ku, bizning senga hech qanday haqqimiz yo‘qligini, sen esa bizning oldimizda hech narsaga qodir emassan”, deb javob berishdi.

Foydalar:

1. Bu oyatdan musulmon kishining o‘z dinini, oilasini va mehmonlarini himoya qilishda jonkuyarlik qilishi, hatto ojiz bo‘lsa ham dushmanga qarshi turishga intilishi lozimligi o‘rganiladi.
2. Yaxshilikni buyurish va yomonlikdan qaytarishda kuch-quvvat va yordamchilarning ahamiyati katta ekani, ammo ojizlikda ham haqni aytishdan to‘xtamaslik kerakligi ko‘rsatiladi.
3. Payg‘ambarlarning ham inson ekani, ularning ham jismoniy jihatdan ojiz bo‘lishi mumkinligi, ammo ularning maqsadi faqat Allohning dinini yetkazish ekani tushuniladi.
4. Jamiyatda yomonlik tarqalib ketganda, solih kishilar birlashib, bir-biriga suyanib, yovuzlikka qarshi turishlari zarurligi o‘rgatiladi.
5. Alloh taolo o‘z payg‘ambarini qiyin vaziyatlarda ham himoya qilishini va ularning dushmanlarini oxir-oqibatda mag‘lub etishini eslatib, mo‘minlarga sabr va ishonch bag‘ishlaydi.