سوره یوسف — آیه 13

معانی کلمات:

• لَيَحْزُنُنِي: قطعاً مرا اندوهگین میکند؛ حزن یعنی درد و الم قلب بر اثر جدایی از محبوب.
• تَذْهَبُوا بِهِ: او را با خود ببرید (به صحرا و چراگاه).
• الذِّئْبُ: گرگ، حیوان درندهای که به گوسفندان حمله میکند.
• غَافِلُونَ: بیخبر و غافل، مشغول به کار خود و بیتوجه به او.

تفسیر آیه:

حضرت یعقوب علیهالسلام در پاسخ به درخواست فرزندانش که خواستند یوسف را با خود به صحرا ببرند، فرمود: «همانا جدایی یوسف از من، مرا به شدت اندوهگین میکند و دلم از فراق او به درد میآید؛ زیرا او نور چشم من و مایه آرامش من است. من طاقت دوری او را ندارم. علاوه بر این، از این نیز میترسم که در آن بیابان، گرگی به او حمله کند و او را بخورد، در حالی که شما سرگرم بازی و چرای گوسفندان باشید و از او غافل شوید و نتوانید به موقع از او محافظت کنید.»

این سخن یعقوب نشاندهنده محبت عمیق پدرانه او به یوسف بود و از یک سو دلبستگی عاطفی او را به فرزندش نمایان میساخت و از سوی دیگر نگرانی طبیعی پدری دلسوز را نسبت به خطرات محیط بیرون بیان میکرد. او میدانست که فرزندانش ممکن است در بیابان سرگرم شوند و توجه کافی به یوسف نداشته باشند، بنابراین بیم آن داشت که حادثهای ناگوار برای او رخ دهد.

فواید و پیامهای آیه:

1. محبت والدین به فرزندان: این آیه نشان میدهد که محبت پدر و مادر به فرزند، امری فطری و طبیعی است و اسلام این محبت را تأیید میکند. پدری که دلسوز فرزندش باشد، از خطرات احتمالی برای او نگران میشود و این نگرانی نشانه کمال ایمان و رحمت است.
2. دوری از غفلت: خداوند به ما میآموزد که در هر کاری باید هوشیار باشیم و از غفلت بپرهیزیم. غفلت از مسئولیتها، چه در قبال فرزندان و چه در قبال امانتها، میتواند عواقب ناگواری به بار آورد.
3. توکل همراه با تدبیر: یعقوب علیهالسلام با وجود محبت شدید، فرزندش را به خواست خدا به همراه برادرانش فرستاد، اما پیش از آن نگرانی خود را ابراز کرد. این درس میآموزد که توکل بر خدا به معنای رها کردن تدبیر و احتیاط نیست؛ بلکه باید ضمن توکل، از خطرات احتمالی نیز آگاه بود و اقدامات لازم را انجام داد.
4. اهمیت مراقبت از نعمتها: فرزندان نعمتهای بزرگ الهی هستند و باید با دقت و مراقبت از آنها محافظت کرد. این آیه ما را به مسئولیتپذیری در قبال نعمتهای خداوند دعوت میکند.