یوسف سۈرىسى — ئايەت 18

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «سَوَّلَتْ»: زىننەتلىدى، چىرايلىق كۆرسەتتى، كۆڭۈلگە خۇش كەلدۈردى دېگەن مەنىدە.
• «صَبْرٌ جَمِيلٌ»: گۈزەل سەۋر-قەنات، يەنى ھېچ كىمگە شىكايەت قىلماي، پەقەت ئاللاھقا تايىنىپ سەۋر قىلىش.
• «الْمُسْتَعَانُ»: ياردەم سورايدىغان، مەدەت تىلەيدىغان زات.
• «تَصِفُونَ»: سىلەر سۆزلەپ بېرىۋاتقان، تەسۋىرلەپ بېرىۋاتقان ئىشلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئەيۋەپ ئەلەيھىسسالامنىڭ ئوغۇللىرى يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنى ئېلىپ چىقىپ كەتكەندىن كېيىن، ئۇنىڭ كۆينىكىگە يالغان قان سۈركەپ ئاتىسى يەئقۇب ئەلەيھىسسالامغا ئېلىپ كەلدى. ئۇلار: «بىز يۇسۇفنى ئوينىتىپ قويغىنىمىزدا، بۆرە ئۇنى يەپ كەتتى، مانا بۇ ئۇنىڭ كۆينىكىدىكى قان» دەپ يالغان سۆزلىدى. ئەمما ئۇلارنىڭ بۇ ھىيلە-مىكىرلىرى ئوچۇق ئاشكارا بولۇپ قالدى. چۈنكى كۆينەك پىرقىراپ يىرتىلمىغان ئىدى. ئەگەر ھەقىقەتەن بۆرە يېگەن بولسا، كۆينەك چوقۇم يىرتىلىپ، پارە-پارە بولۇپ كەتكەن بولاتتى. شۇڭا يەئقۇب ئەلەيھىسسالام بۇنىڭ يالغانلىقىنى دەرھال چۈشەندى.

ئۇ ئوغۇللىرىغا: «ياق، ئىش سىلەر ئېيتقاندەك ئەمەس. بەلكى سىلەرنىڭ نەپسىڭلار بۇ قەبىھ ئىشنى سىلەرگە چىرايلىق قىلىپ كۆرسەتتى، شۇڭا سىلەر ئۇنى قىلىپ قويدۇڭلار. ئەمدى مېنىڭ ئىشىم گۈزەل سەۋر-قەنات قىلىشتۇر. مەن ھېچ كىمگە شىكايەت قىلمايمەن، پەقەت ئاللاھقا تايىنىمەن ۋە ئۇنىڭدىن ياردەم سورايمەن. سىلەر سۆزلەپ بېرىۋاتقان بۇ يالغان ئىشلارغا قارشى تۇرۇشتا، مېنىڭ كۈچ-قۇۋۋىتىم يەتمەيدۇ، پەقەت ئاللاھنىڭ مەدەت بېرىشىگە مۇھتاجمەن» دېدى.

بۇ ئايەتتىن بىز ئۆگىنىدىغان مۇھىم ساۋاقلار بار: بىرىنچىدىن، يالغانچىلىق ۋە ھىيلە-مىكىر ھەر قانچە پۇختا قۇرۇلسىمۇ، ئاخىرى ئاشكارا بولۇپ قالىدۇ. ئىككىنچىدىن، ھەقىقىي مۇئمىن بالاغا ئۇچرىغاندا، ئاللاھقا تايىنىپ گۈزەل سەۋر-قەنات قىلىشى كېرەك. ئۈچىنچىدىن، ھەر قانداق قىيىنچىلىقتا ئاللاھتىن ياردەم سوراش مۇئمىننىڭ ئەڭ كۈچلۈك مەدەت مەنبەسىدۇر. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى سەۋر-قەناتلىق، راستچىل ۋە ئاللاھقا تايىنىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.