Йусуф сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• قَمِيصِهِ — анын көйнөгү.
• بِدَمٍ كَذِبٍ — жалган кан менен; башкача айтканда, Юсуфтун каны эмес, алдамчылык үчүн жагылган кан.
• سَوَّلَتْ — кооздоп көрсөттү, жагымдуу кылып берди.
• أَنفُسُكُمْ — силердин напсилериңер, ички кумарларыңар.
• أَمْرًا — бир ишти, иш-аракетти.
• فَصَبْرٌ جَمِيلٌ — эми менин сабырым — кооз сабыр.
• الْمُسْتَعَانُ — жардам суралуучу, колдоо тиленүүчү Зат.
• تَصِفُونَ — силер сүрөттөп жаткан нерселерди, айтып жаткан сөздөрүңөрдү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Агалары Юсуфтун көйнөгүнө жалган кан жагып алып келишти. Алар муну менен өз сөздөрүн чыңдоону, б.а. Юсуфту карышкыр жеп кеткен деген жалганды далилдөөнү көздөштү. Бирок бул алардын калп айтканын ачык көрсөттү: анткени көйнөк жарылбаган, тытылбаган бүтүн бойдон эле. Эгер чындап карышкыр жеген болсо, көйнөк тытылып калмак. Ошентип, атасы Якуб (ага элчилик жана салам болсун) алардын жалганын түшүндү да: «Иш силер айткандай эмес. Тескерисинче, силердин ички кумарларыңар бул жаман ишти силерге кооздоп көрсөттү, ошондуктан аны жакшы көрүнүштү деп ойлоп, кылып койдуңар. Эми менин сабырым — кооз сабыр, эч кимге шагына албай, наалыбай сабыр кылуу. Силер айтып жаткан жалган сөздөргө жана Юсуфтун ишине каршы мага жардам берүүнү Аллахтан гана сураймын», — деди.

Якуб ата өзүнүн күчүнө, айла-амалына таянган жок. Ал бүт ишеничин, бүт үмүтүн Аллахка багыттады. Бул — чыныгы ыймандуу адамдын абалы: сыноо келгенде Аллахка кайрылуу, наалыбай сабыр кылуу жана жалганга, зулумдукка каршы турууда жалгыз Аллахтан жардам суроо.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Сабыр — ыймандын кооздугу. Якуб атанын «кооз сабыр» дегени бизге үйрөтөт: кыйынчылыкка кабылганда адамдарга шагына албай, Аллахка гана арзып, чыдамдуу болуу — бул чыныгы күч.
• Аллахка таянуу — эң туура жол. Өз күчүңө эмес, Аллахтын жардамына таянуу адамды эч качан жалгыз калтырбайт.
• Жалган эч качан жашыруун калбайт. Агалары канча амал кылбасын, көйнөктүн бүтүн экени алардын калпын ачты. Ким жалган айтса, акыры ачылат.
• Напсини башкаруу зарыл. «Напсиңер силерге кооздоп көрсөттү» деген сөз — ички кумарлар адамды жаман ишке түртүшү мүмкүн экенин эскертет. Ошондуктан ар дайым Аллахтан коркуп, акыйкатты кармоо керек.
• Ислам — үмүт жана жооопкерчилик дини. Якуб ата сыяктуу кыйынчылыкта да Аллахка кайрылуу, кечирим суроо жана жакшылыкка үмүт кылуу — бул ыймандын жандуулугу. Бул аят бизди Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөй, сабыр жана дуба менен жашоого чакырат.