Yusuf surasi — Oyat 77

Kalimalarning ma'nolari:

• "Fa asarraha" — ya'ni Yusuf bu gapni ichiga yuttirdi, o'z ichida saqladi.
• "Lam yubdiha" — ularga oshkor qilmadi, bildirmadi.
• "Sharron makonan" — joy jihatidan yomonroq, ya'ni martaba va mavqe jihatidan yomonroq.

Tafsir:

Yusufning aka-ukalari Benyaminning idishni o'g'irlagani aniqlangach, bir-birlariga shunday deyishdi: "Agar u o'g'irlik qilgan bo'lsa, ajablanarli emas. Chunki uning otabir-onasi bir bo'lgan akasi ham ilgari o'g'irlik qilgan edi." Ular bu bilan Yusuf alayhissalomni nazarda tutib, unga tuhmat qilmoqchi edilar. Ular bu so'zlari bilan o'zlarining gunohlarini yashirishga va Benyaminning qilmishini oddiy hol sifatida ko'rsatishga urindilar.

Yusuf alayhissalom ularning bu gapini eshitdi, ammo o'zida saqladi va ularga hech narsa bildirmadi. U ichida shunday dedi: "Sizlar aytayotgan bu so'zlar bilan o'zingizni oqlay olmaysiz. Sizlar aytib o'tgan joyingizdan ham yomonroq joydasizlar. Chunki sizlar o'z ukangizni (Yusufni) bolaligingizda o'g'irlab, quduqqa tashlab, keyin uni sotgansizlar. Bu qilmishingiz Benyaminning qilmishidan ham og'irroqdir." Keyin esa: "Alloh sizlarning bayon qilayotgan narsalaringizni (yolg'on va bo'htonlaringizni) juda yaxshi biluvchidir", dedi.

Yusuf o'zining bu ichki so'zini ularga oshkor qilmadi, chunki u hikmat bilan ish qilishni va o'z rejasini amalga oshirishni xohlar edi. U aka-ukalariga nisbatan yaxshi munosabatda bo'lishda davom etdi va ularning aybini yuzlariga solmadi.

Foydalar:

1. Sabr va hikmat — Yusuf alayhissalomning o'ziga nisbatan aytilgan yolg'on va tuhmatga sabr qilishi va o'z his-tuyg'ularini jilovlay olishi mo'minlarga og'ir vaziyatlarda ham sabrli bo'lishni va shoshilmasdan hikmat bilan ish qilishni o'rgatadi.
2. Yolg'on va tuhmatdan hazar qilish — Ushbu voqea bizga yolg'on gapirish va birovga tuhmat qilish naqadar yomon ish ekanini ko'rsatadi. Aka-ukalar Yusufga qilgan tuhmatlari bilan o'zlarini yomon holatga soldilar.
3. Allohning ilmi hamma narsani qamrab oladi — "Alloh aytayotganlaringizni biluvchidir" degan so'z bizga har qanday yashirin so'z va niyatlardan Alloh xabardor ekanini, shuning uchun har bir ishda Allohdan hayo qilishimiz kerakligini uqtiradi.
4. O'z his-tuyg'ularini boshqarish — Yusuf alayhissalomning g'azabini yutib, o'zini tuta bilishi insonning o'z nafsi ustidan g'alaba qozonishi eng katta yutuq ekanini ko'rsatadi.
5. Oqibatni o'ylash — Inson har qanday so'z va amalining oqibatini o'ylab ish qilishi kerak. Yusufning sabr-toqati oxir-oqibatda uning yuksak martabaga erishishiga sabab bo'ldi.