Йусуф сүрөсү — Аят 83

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• سَوَّلَتْ (саввалат): Жан дүйнөнүн адамга бир ишти кооз кылып көрсөтүшү, жагымдуу кылып сездириши.
• أَنفُسُكُمْ (анфусакум): Силердин жан дүйнөңөр, ички дүйнөңөр.
• أَمْرًا (амран): Бир иш, бир айла-амал, бир жасалма сценарий.
• فَصَبْرٌ جَمِيلٌ (фасабрун жамиилун): Эч капаланбастан, нааразылык билдирбестен, Аллахка гана арка таянган кооз сабыр.
• عَسَى (асаа): «Балким», «мүмкүн» деген маанидеги үмүт билдирүүчү сөз.
• الْعَلِيمُ (аль-Алиим): Бардык нерсени билүүчү.
• الْحَكِيمُ (аль-Хакиим): Даанышман, ар бир ишти өз орду менен чечүүчү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Балдары Якуб пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) кайтып келип, болгон окуяны — Биньяминдын уурдады деп айыпталганын жана чоң агасынын Мисрде калганын айтып беришкенде, атасы аларга мындай деди: «Жок, силер айткандай эмес. Силердин жан дүйнөңөр бул ишти силерге кооз кылып көрсөттү, өзүңөр ойлоп тапкан бир айла-амалды жасадыңар. Мурун Юсуфка жасаган сыяктуу эле, бул жолу да Биньяминга каршы айлакерлик кылдыңар».

Анан ал: «Менин сабырым — кооз сабыр. Эч кимге нааразылык билдирбеймин, капалыгымды жалгыз Аллахка гана айтам», — деди. Ошондой эле үмүт менен: «Балким, Аллах мага алардын баарын — Юсуфту, Биньяминды жана Мисрде калган чоң агасын — кайра алып келер. Чындыгында Аллах менин абалымды жакшы билет, Ал өз ишин даанышмандык менен башкарат», — деп айтты.

Бул аятта Якуб пайгамбардын терең ишеними, чыдамкайлыгы жана Аллахтын жардамына болгон үмүтү ачык көрүнүп турат. Ал балдарынын сөзүнө ишенбей, бирок аларга катуу сүйлөбөй, өзүнүн ички дүйнөсүндөгү кайгыны Аллахка гана арнап, сабыр кылууну тандады. Ошону менен бирге, Аллахтын кудуретине таянып, жоготкон балдарынын баарын кайра көрүүнү үмүт кылды. Бул — ыймандуу адамдын оор сыноо учурундагы туура жолу: Аллахка таянуу, сабыр кылуу жана үмүт үзбөө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Кооз сабыр — ыймандын белгиси: Якуб пайгамбар сыяктуу кыйынчылыкка туш болгондо, Аллахка нааразылык билдирбей, сабыр кылуу — чыныгы ыймандуу адамдын жолу. Бул бизге оор күндөрдө да Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөөнү үйрөтөт.
• Аллах — бардыгын билүүчү жана даанышман: Ал биздин абалыбызды, кайгыбызды, сынообузду жакшы билет. Ал эч качан адилетсиз иш кылбайт, ар бир ишти өз убагында чечет. Бул бизге ишеним берет: эгер Аллах кааласа, жоготкон нерселерибизди кайра берет.
• Үмүт үзбөө — ыймандын жарыгы: Якуб пайгамбар «Балким, Аллах мага баарын кайра берер» деп үмүт кылды. Бул бизге эч качан үмүт үзбөөнү, Аллахтын жардамы ар дайым жакын экенин эскертет.
• Балдарга жумшак мамиле: Якуб пайгамбар балдарына катуу сүйлөбөй, акырын гана акыйкатты айтты. Бул — үй-бүлөдө жумшактык жана акылмандык менен сүйлөөнүн үлгүсү.
• Ислам — сабыр жана үмүт дини: Бул аят бизге Исламдын оор күндөрдө да адамга тынчтык, үмүт жана күч берерин көрсөтөт. Аллахка таянган адам эч качан жалгыз калбайт.