سوره ابراهیم — آیه 6

معانی کلمات:

• یسومونکم: شما را به سختی میآزارند و عذاب را به شما میچشانند.
• سوء العذاب: بدترین و شدیدترین نوع شکنجه.
• یستحیون نساءکم: زنان شما را زنده نگه میدارند (و نمیکشند) تا آنها را به ذلت و بردگی بکشند.
• بلاء: آزمایش و امتحان بزرگ (و در اینجا شامل هم نعمت نجات و هم سختیهای پیشین است).

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که موسی به قوم خود (بنیاسرائیل) گفت: نعمت بزرگ خدا را بر خود به یاد آورید، آنگاه که شما را از چنگال فرعونیان رهانید؛ همانها که شما را به بدترین شکل عذاب میکردند، پسران شما را سر میبریدند تا مبادا از میان آنها کسی ظهور کند که حکومت فرعون را به خطر اندازد، و دختران و زنان شما را زنده نگه میداشتند تا آنها را خوار و ذلیل سازند و از آنها به عنوان کنیز بهرهکشی کنند. در این جریان — چه آن سختیها و چه آن نجات عظیم — آزمایشی بزرگ از سوی پروردگار شما برایتان بود تا صبر و شکر شما آشکار شود.

خداوند با این یادآوری، بنیاسرائیل را به شکرگزاری دعوت میکند و نشان میدهد که نجات از آن همه بلا، صرفاً یک اتفاق نبود، بلکه لطفی الهی و پاسخی به صبر آنان در برابر آن همه مصیبت بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. یادآوری نعمتهای الهی، کلید شکرگزاری است: انسان وقتی نعمتهای گذشته خدا را به یاد آورد، قلبش پر از محبت و سپاس نسبت به پروردگار میشود و این شکر، خود سبب افزایش نعمت است.
2. سختیها و آسایشها هر دو آزمایش الهیاند: نه آنگاه که در رفاهیم باید مغرور شویم و نه در سختی ناامید؛ بلکه در هر دو حالت، خداوند ما را میآزماید تا صبر و ایمان ما آشکار گردد.
3. خداوند همیشه راه نجاتی میگشاید: همانطور که بنیاسرائیل را پس از سالها عذاب از ظلم فرعون نجات داد، برای هر بندهای که صبر کند و به او پناه آورد، راهی از سختیها میگشاید.
4. قدرت و عزت تنها نزد خداست: هیچ ظالمی هرگز بر اراده خدا غالب نمیشود؛ فرعون با همه قدرتش نتوانست نسل بنیاسرائیل را نابود کند، زیرا خداوند حافظ بندگان مؤمن خود است.
5. تاریخ عبرتآموز است: بیان این داستانها در قرآن، برای آن است که ما از سرنوشت پیشینیان درس بگیریم و بدانیم که سنت خداوند در نجات مظلومان و نابودی ظالمان تغییرناپذیر است.