Ан-Нахль сүрөсү — Аят 109

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَا جَرَمَ (лā жарама): Бул араб тилиндеги бекем ырастоо сүйлөмү. Мааниси — «эч шек жок», «албетте», «талашсыз». Кээ бир илимпоздор аны «акыйкатта», «чындыгында» деп да түшүндүрүшкөн.
• الْخَاسِرُونَ (ал-хāсирӯн): «Зыян тартуучулар», «утулуучулар», «жоготуучулар». Бул жерде дүйнөдөгү эмгеги, аракети текке кетип, акыретте эч нерсеге жетишпеген адамдарды билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят андан мурунку аяттарда айтылган каапырлар жөнүндөгү сөздүн жыйынтыгы болуп саналат. Аллах Таала алардын акыреттеги абалын бекем ырастап, алардын сөзсүз зыян тартуучулардан экенин билдирүүдө.

Алар дүйнө жашоосунда ыйман келтирип, анан кайра каапырлыкка кайтышкан адамдар. Эгер алар ыймандарында бекем турганда, бейишке кирмек. Бирок алар өздөрүнүн колунда болгон улуу мүмкүнчүлүктү — ыйманды — текке кетиришти. Ошондуктан акыретте алар эң чоң зыянды тартышат: өздөрүнүн жанын жоготушат, түбөлүк азапка кабылышат. Алардын дүйнөдө кылган бардык аракеттери, жыйган байлыктары, ээлеген даражалары аларга эч пайда бербейт. Алар акыретте эч кандай соода-сатык, достук же ортомчулук пайда келтирбеген күндө эң чоң жоготууга учурашат.

Бул аят адам баласын ойлонууга чакырат: ыйман — бул Аллахтын берген улуу нээмати. Аны коргоо, анда бекем туруу ар бир адамдын өзүнүн колунда. Ыймандан кийин кайтуу — бул өзүн өзү кыйратуу, өз келечегин өз колу менен талкалоо.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ыймандын баалуулугун түшүнүү: Ыйман — бул эң улуу байлык. Аны сактап калуу ар бир мусулмандын милдети. Бул аят ыймандан кийин кайтуунун канчалык оор кесепетке алып келерин эскертет.
• Акыреттин чындыгын эстен чыгарбоо: Дүйнө жашоосу убактылуу, ал эми акырет түбөлүк. Бул аят акыреттеги жоготуунун ордун эч нерсе толтура албасын ачык көрсөтөт.
• Тообо жана ыйманда бекем туруу: Эгер адам күнөө кетирип, алсыздык кылса, тообо кылып, Аллахка кайтуусу керек. Ыймандан кийин кайтуу эң чоң зыян экенин ушул аяттан билебиз.
• Исламдын туура жол экенин далилдөө: Бул аят адамды туура жолго — ыйманга, Аллахтын буйруктарын аткарууга чакырат. Анткени ыйманда бекем турган адам акыретте утушка жетет, ал эми ыймандан кайткан адам зыян тартат.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимге зулум кылбайт. Адам өзү тандаган жолунун жообун өзү тартат. Бул аят Аллахтын адилет сотун эскертип, адамды жоопкерчиликке чакырат.

Бул аят бизди ыйманды баалап, аны коргоого, акыретти эстен чыгарбоого жана Аллахтын буйруктарын аткарууга умтулууга чакырат. Ыйман — бул Аллахтын берген улуу нээмати, аны коргоо ар бирибиздин колубузда.