اسراء سۈرىسى — ئايەت 111

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• الْحَمْدُ: ماختاش، تەشەككۈر ۋە مەدھىيە.
• يَتَّخِذْ: تۇتۇش، قىلىۋېلىش.
• وَلَدًا: بالا، ئوغۇل ياكى قىز پەرزەنت.
• شَرِيكٌ: شېرىك، ئورتاق.
• الْمُلْكِ: پادىشاھلىق، ھۆكۈمرانلىق، ئىگىلىك.
• وَلِيٌّ: ياردەمچى، مەدەتكار، ھىمايىچى.
• الذُّلِّ: خارلىق، زەبۇنلۇق، ئاجىزلىق.
• وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا: ئۇنى ئۇلۇغلا، بۈيۈكلىكىنى ئېتىراپ قىل.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا سىزگە ۋە پۈتۈن ئىنسانلارغا مۇنداق دەپ ئۆگىتىدۇ: ئېيتىڭكى، ھەممە ماختاش، ھەممە مەدھىيە پەقەت ئاللاھقا خاستۇر. ئۇ شۇنداق زاتكى، ھەر قانداق ياخشىلىق ۋە كامالەت ئۇنىڭغا خاس. ئۇ ھەرگىزمۇ بالا تۇتۇۋالمىغان، يەنى ئۇنىڭ ھېچقانداق پەرزەنتى يوق. ئۇنىڭ پادىشاھلىقىدا ھېچقانداق شېرىكى يوق، ھەممە ئىشلارغا يالغۇز ئۆزى ھۆكۈمران. ئۇ خارلىق ۋە ئاجىزلىقتىن پاك بولغاچقا، ئۇنىڭ ھېچقانداق ياردەمچىگە ياكى مەدەتكارغا ئېھتىياجى يوق. ئۇ ھەممىدىن بېيىت، ھەممىدىن كۈچلۈك، ھەممە مەخلۇقات ئۇنىڭغا موھتاج. شۇڭا ئاللاھنى چىن دىلىڭىزدىن ئۇلۇغلاڭ، ئۇنىڭ بۈيۈكلىكىنى ھەممە نەرسىدىن ئۈستۈن بىلىڭ، ئۇنىڭغا ھېچقانداق بالا، شېرىك ياكى ياردەمچى نىسبەت بەرمەڭ. ئۇنىڭغا پەقەت ئىبادەت قىلىڭ، دىنىڭىزنى پاكىز ئۇنىڭغا خالىس قىلىڭ.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ يەككە-يېگانىلىكىنى، ھەممە كامالەت سۈپەتلەرگە ئىگە ئىكەنلىكىنى ۋە ھەر قانداق نۇقساندىن پاك ئىكەنلىكىنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھنى ئۇلۇغلاش ۋە ئۇنىڭغا ھەمدۇ-سانا ئېيتىش بىزنىڭ قەلبىمىزنى تەۋھىد نۇرى بىلەن نۇرلاندۇرىدۇ، بىزنى شۈكۈر قىلىشقا ۋە تەقۋالىق يولىغا يېتەكلەيدۇ. كېلىڭلار، ھەممىمىز ئاللاھنىڭ بۈيۈكلىكىنى تونۇپ، ئۇنىڭغا خالىس ئىبادەت قىلايلى، ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، ھەقىقىي بەخت-سائادەتكە ئېرىشەيلى.