Sure İsrâ — Ayet 111

Kelime Anlamları:

• Veled (وَلَدًا): Çocuk, evlat.
• Şerîk (شَرِيكٌ): Ortak, eş.
• Mülk (الْمُلْكِ): Hükümranlık, egemenlik, saltanat.
• Velî (وَلِيٌّ): Dost, yardımcı, koruyucu.
• Züll (الذُّلِّ): Zillet, acizlik, boyun eğme.
• Kebbirhu tekbîrâ (كَبِّرْهُ تَكْبِيرًا): Onu büyük bir yüceltmeyle yücelt, ulula.

Tefsir:

Ey Peygamber! De ki: "Hamd, eksiksiz övgü, en güzel senalar, bütün kemal sıfatları kendinde toplayan Allah'a mahsustur." O Allah ki, hiçbir çocuk edinmemiştir. O, böyle bir eksiklikten ve ihtiyaçtan tamamen münezzehtir. Çünkü çocuk edinmek, bir varlığın kendine benzer bir yardımcıya, bir destekçiye ihtiyaç duymasının göstergesidir. Oysa Allah, her türlü ihtiyaçtan ve noksanlıktan uzaktır.

Yine O'nun hükümranlığında, mülkünde ve ulûhiyetinde hiçbir ortağı yoktur. Gökleri ve yeri yaratan, her şeyi yöneten, dirilten ve öldüren yalnız O'dur. O'nun mülkünde hiçbir şey O'na denk değildir, O'na eşlik edecek hiçbir güç ve kudret yoktur. Her şey O'na boyun eğmiştir; her varlık O'nun emrine amadedir.

Ayrıca O'nun, zilletten dolayı bir dostu, bir koruyucusu da yoktur. Yani O, asla acizlik ve zayıflık yaşamaz ki, kendisini güçlendirecek, destekleyecek bir velîye, bir yardımcıya ihtiyaç duysun. O, mutlak güç sahibidir, mutlak zengindir. Bütün kullar O'na muhtaçtır; O ise hiçbir şeye muhtaç değildir. O'nun izzeti, kendi zatındandır; hiçbir dış desteğe dayanmaz.

Ey Müslüman! Sen de bu gerçeği derinden kavra ve Allah'ı büyük bir tekbirle yücelt. O'nu, çocuk edinmekten, ortak koşmaktan, zillete düşmekten ve her türlü noksanlıktan tenzih et. O'nu öyle bir yücelt ki, bu yüceltme kalbinden taşsın, dilinden dökülsün ve hayatına yansısın. "Allahu Ekber" deyince, bunun anlamını idrak et: Allah, her şeyden, her tasavvurdan, her benzetmeden daha büyüktür. O'nu hakkıyla takdir etmek, O'na hakkıyla kulluk etmekle mümkündür.

Bu ayet, bizlere tevhidin en özlü ifadesini sunar. Allah'ı birlemek, O'na hiçbir şeyi ortak koşmamak, O'nun kudretine ve izzetine güvenmek, kulluğu yalnızca O'na has kılmak demektir. Bu bilinçle yaşayan bir mümin, hiçbir zaman zillete düşmez; çünkü o, gücün ve izzetin sahibine bağlanmıştır. İşte bu, gerçek kurtuluş ve gerçek onurdur. Ne mutlu bu tevhid şuuruyla yaşayanlara!