Аль-Исра сүрәсе — Аять 18

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әл-Гаҗилә — тиз үтүче дөнья, ягъни дөнья мәшәкатьләре һәм ләззәтләре.
• Нәшәү — Без телибез, Без теләгәнчә.
• Йәсләһә — ул аңа керер, аның эчендә янар (Җәһәннәмгә керер).
• Мәзмумән — шелтәле, гаепләнгән хәлдә.
• Мәдһүрән — Аллаһ рәхмәтеннән куылган, сөрелгән хәлдә.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә дөнья тормышын гына күздә тотып, ахирәткә ышанмыйча, тик дөнья мәнфәгатьләре өчен генә эш кылучы кешеләрнең хәле турында хәбәр итә. Андый кеше үзенең бөтен тырышлыгын, гамәлләрен тик дөнья ләззәтләренә ирешү өчен генә җумәрә. Ул ахирәт көненә ышанмый, аның өчен эшләми.

Аллаһы Тәгалә мондый кешегә дөньяда үзе теләгән нәрсәне бирәчәк, ләкин бу — Аллаһның теләге һәм ихтыяры буенча гына, кешенең теләге буенча түгел. Ягъни ул кеше нәрсә теләсә, шуны ала дигән сүз түгел. Аллаһ Үзе теләгән кешегә, Үзе теләгән кадәр бирә. Кайберәүләргә байлык бирә, кайберәүләргә ярлылык, кайберәүләргә сәламәтлек, кайберәүләргә авыру бирә. Әмма аларның барысы да вакытлыча, тиз үтүче дөнья малы гына.

Ә инде ахирәттә аларны Җәһәннәм уты көтә. Алар анда кереп яначаклар, әллә никадәр газаплар чигәчәкләр. Алар анда шелтәле һәм Аллаһ рәхмәтеннән куылган хәлдә булачаклар. Ни өчен? Чөнки алар үз ихтыярлары белән дөньяны ахирәттән өстен күрделәр, ахирәткә ышанмадылар һәм аның өчен бернәрсә дә эшләмәделәр. Аларның бу сайлавы — үзләренә генә зыян китерде.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Дөнья вакытлыча, ә ахирәт мәңгелек. Кеше акыллы булса, мәңгелек тормыш өчен эшләргә тиеш, ә вакытлыча булган дөньяга гына чумып бетмәскә кирәк.
2. Аллаһның бирүе — Аның ихтыяры белән. Кеше теләгән нәрсә аның кулында түгел, бәлки Аллаһ теләгән нәрсә генә була. Шуңа күрә кеше Аллаһтан гына сорарга һәм Аның ризалыгын күзләргә тиеш.
3. Дөньяны гына күздә тотучылар — зур югалтуда. Алар дөньяда да үз теләгәннәренең барысына да ирешә алмыйлар, ә ахирәттә аларны Җәһәннәм газабы көтә. Бу — ике дөньяда да югалту.
4. Ислам динендә дөнья белән ахирәт арасында баланс саклау өндәлә. Мөселман дөньяны тулысынча ташлап та булмый, ә ахирәтне онытып, дөньяга гына чумып та булмый. Иң яхшысы — дөньяны ахирәт өчен "кыр" итеп файдалану, изге гамәлләр кылып, Аллаһ ризалыгын казану.
5. Аллаһ рәхмәтеннән куылу — иң зур җәза. Дөньядагы һәрбер авырлыктан да куркынычрак нәрсә — Аллаһның рәхмәтеннән мәхрүм калу. Мөселман һәрвакыт Аллаһның рәхмәтенә өмет итәргә һәм Аның газабыннан куркып яшәргә тиеш.