سوره اسراء — آیه 2

معانی کلمات:

• الْکِتَابَ: در اینجا منظور تورات است که بر حضرت موسی علیه السلام نازل شد.
• هُدًی: راهنما، وسیلهی هدایت و بیانگر راه حق.
• وَکِیلًا: کسی که انسان امور خود را به او واگذار کند و به او اعتماد نماید؛ در اینجا به معنای معبود، سرپرست و تکیهگاه.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، به عنوان تسلیت و دلجویی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم که در جریان معراج با تکذیب و انکار قومش مواجه شده بود، یادآوری میکند که سنت او در مورد پیامبران پیشین نیز چنین بوده است. همانگونه که محمد صلی الله علیه و آله و سلم را با معراج گرامی داشت، موسی علیه السلام را نیز با اعطای کتاب آسمانی تورات مورد لطف و کرامت قرار داد. خداوند این کتاب را برای بنیاسرائیل مایهی هدایت و روشنایی قرار داد تا آنها را از تاریکیهای جهل و گمراهی به سوی نور ایمان و حقیقت رهنمون سازد. در این کتاب، فرمان مهمی به بنیاسرائیل داده شد که از اتخاذ هرگونه وکیل، سرپرست، معبود و تکیهگاهی غیر از خداوند بپرهیزند و تمام امور خود را تنها به او واگذار کنند و تنها بر او توکل نمایند. این دستور، بیانگر توحید خالص و نفی هرگونه شرک در عبادت و اعتماد است.

فواید و پیامهای آیه:

1. همهی پیامبران دارای مقام والایی هستند: خداوند به پیامبران خود کتاب و معجزه عطا میکند و این نشانهی لطف و عنایت خاص او به برگزیدگانش است.
2. هدف از نزول کتب آسمانی، هدایت بشر است: کتابهای آسمانی برای سعادت و رستگاری انسانها نازل شدهاند تا آنها را به راه راست هدایت کنند.
3. توحید و اعتماد به خدا، اساس دین است: مؤمن باید در تمام امور زندگی، تنها به خداوند توکل کند و هیچ وکیل، واسطه و تکیهگاهی را جایگزین او نسازد. این امر، آرامش و امنیت واقعی را برای انسان به ارمغان میآورد.
4. تسلیت به پیامبران در برابر سختیها: یادآوری سنت الهی در مورد پیامبران پیشین، باعث صبر و استقامت پیامبر اسلام و مؤمنان در برابر مشکلات و تکذیبهای دشمنان میشود.