سوره اسراء — آیه 85

معانی کلمات:

• الرُّوح: در این آیه، مراد حقیقت و ماهیت روح انسانی است که دمیدن آن در بدن، مایه حیات است.
• مِنْ أَمْرِ رَبِّی: از امور و فرمان پروردگار من؛ یعنی از آنچه که علم و آگاهی آن مخصوص خداوند است و در حیطه دانش بشر نمیگنجد.
• أُوتِیتُمْ: به شما داده شده است (خطاب به همه مردم، اعم از مؤمن و کافر).

تفسیر آیه:

ای پیامبر، مشرکان و اهل کتاب از روی عناد و لجاجت، از تو درباره حقیقت و ماهیت روح میپرسند؛ پرسشی که پاسخ آن را هیچکس جز خداوند نمیداند. به آنان بگو: روح از امور پروردگار من است؛ یعنی علم به حقیقت آن، تنها نزد خداوند متعال است و اوست که این دانش را ویژه خود قرار داده است. سپس به همه مردم بگو: به شما و تمام انسانها، از علم و دانش، جز اندکی داده نشده است؛ اندکی که در برابر علم بیپایان خداوند، همچون قطرهای در برابر اقیانوسی عظیم است. بنابراین، اگرچه خداوند به بشر دانشهایی عطا کرده که با آنها به پیشرفتهای شگفتانگیزی دست یافته است، اما علم بشر در برابر علم الهی بسیار ناچیز و محدود است و درک بسیاری از حقایق، مانند حقیقت روح، فراتر از توانایی عقل و دانش انسان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. تواضع علمی: این آیه به انسان میآموزد که در برابر عظمت علم الهی، فروتن باشد و هرگز به دانش محدود خود مغرور نشود؛ چرا که هرچه علم بشر پیشرفت کند، باز هم در برابر علم خداوند ناچیز است.
2. ایمان به غیب: انسان باید بپذیرد که برخی حقایق، مانند حقیقت روح، از امور غیبی است که تنها خداوند به آن آگاه است و ایمان به آنها، بدون نیاز به درک کامل ماهیتشان، نشانه تسلیم در برابر حکمت الهی است.
3. راز و رمز حیات: روح، این حقیقت شگفتانگیز که مایه حیات و شعور است، یادآور قدرت بیپایان خداوند است و انسان را به تفکر در آفرینش و شناخت خالق دعوت میکند.
4. آرامش و رضایت: وقتی انسان بداند که علم او محدود است و برخی اسرار نزد خداست، از تلاش بیهوده برای درک همه چیز دست میکشد و با توکل بر خداوند، آرامش مییابد و به آنچه که از علم به او داده شده، قناعت میکند.