Isro surasi — Oyat 85

Kalimalarning ma'nolari:

• Ar-Ruh (الروح): Jon, ruh — inson tanasida hayot bo'lishiga sabab bo'lgan latif narsa.
• Min amri Robbii (من أمر ربي): Rabbimning ishidan, ya'ni Uning bilimi va hukmi doirasidagi narsalardandir.
• Ma utitum (ما أوتيتم): Sizlarga berilgan narsa.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, sizdan mushriklar va ahli kitoblar ruhning haqiqati haqida so'rashadi. Ular bu savolni o'zlarining qaysarliklari va payg'ambarlikni imtihon qilish niyatida berishadi. Alloh taolo sizga ularga shunday javob berishni buyuradi: "Ruh — Rabbimning amridandir", ya'ni ruhning haqiqati, uning mohiyati va qandayligi faqat Allohga xos bo'lgan ilmiy masalalardandir. Uning haqiqatini hech bir mavjudot, hatto payg'ambarlar ham to'liq bilib bo'lmaydi. So'ngra Alloh taolo barcha insonlarga — mo'minlarga ham, kofirlarga ham qaratib: "Sizlarga ilmdan faqat juda oz narsa berilgan", deydi. Ya'ni butun insoniyatning bilimi Allohning cheksiz ilmi yonida bir tomchi suvdek ham emas. Allohning ilmi hamma narsani qamrab olgan bo'lib, Uning huzuridagi bilimga nisbatan insonlarning bilganlari juda ozdir.

Foydalar:

• Bu oyat insonga o'z chegarasini tanitadi: inson qanchalik bilimli bo'lmasin, Allohning ilmi oldida uning bilimi juda ozdir. Bu esa insonni kamtarlikka va o'z bilimiga haddan tashqari ishonmaslikka undaydi.
• Ruh kabi murakkab masalalarda odamlar bahs-munozara qilishdan tiyilishlari va bu kabi narsalarni Allohga topshirishlari kerak. Bu mo'minning iymonini mustahkamlaydi va uni behuda savollardan saqlaydi.
• Alloh taolo bandalariga ilm berishda saxiydir, lekin Uning ilmi cheksizdir. Bu esa insonni doimiy ravishda ilm olishga, o'rganishga va o'z bilimini oshirishga chorlaydi, chunki har bir olingan ilm Allohning ulug'ligini yanada ko'proq anglashga yordam beradi.
• Ushbu oyat payg'ambar alayhissalomning rostligini tasdiqlaydi, chunki ularga bunday javob berishga faqat Allohdan kelgan vahiy orqali erishilgan. Bu esa Qur'onning ilohiy kitob ekanligiga yana bir dalildir.