Аль-Исра сүресі — Аят 85

1. Сөздердің мағынасы:

• الرُّوحِ (ар-рұх): Жан, рух. Бұл жерде адамның денесіне жан кіргізіп, оны тірі ұстап тұратын Алланың әмірінен жаралған нәрсе туралы айтылып отыр.
• مِنْ أَمْرِ رَبِّي (мин әмри Рабби): Раббымның әмірінен, яғни оның болмысы мен қасиеттері Алланың өз ісіне және іліміне ғана тән нәрсе.
• أُوتِيتُم (утитум): Сендерге берілді.
• إِلَّا قَلِيلًا (иллә қалилә): Тек азғантай ғана.

1. Аяттың тәпсірі:

Аятта Алла Тағала Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жүгінген кейбір адамдардың рухтың (жанның) не екенін, оның қалай жаратылғанын сұрағанын баяндайды. Олар мұны шынайы білу үшін емес, көбінесе талас-тартыс пен сынау мақсатында сұраған болатын. Сонда Алла Пайғамбарына оларға былай деп жауап беруді бұйырады: «Рух — Раббымның әмірінен. Оның шынайы болмысын, қалай жаратылғанын және оның қасиеттерін толық білу тек Алланың өзіне ғана тән ілім. Сендерге де, жалпы адамзатқа да берілген ілім Алланың шексіз ілімінің алдында өте аз, шағын ғана нәрсе».

Бұл аят адам баласының білімінің шектеулі екенін, ал Алланың ілімінің шексіз екенін анық көрсетеді. Рух — адам ақылы жете бермейтін, тәжірибе мен зерттеу арқылы толық шешімі табылмайтын құпиялардың бірі. Ғалымдар оның бар екенін білгенімен, оның шынайы мәнін толық түсіне алмайды. Сондықтан мұндай мәселелерде адамға Алланың әміріне бойсұнып, берілген біліммен қанағат ету керектігі үйретіледі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алланың ілімі шексіз, ал адамның ілімі шектеулі. Бұл адамды тәкаппарлықтан сақтап, кішіпейілдікке шақырады.
• Белгісіз нәрселерді білуге деген құштарлық табиғи, бірақ әр нәрсенің шегін білу керек. Рух сияқты құпияларды зерттеуде асып кетпей, Алланың әміріне мойынсұну — иманның кемелдігінің белгісі.
• Құран адамды шынайы білімге бастайды. Ол бізге тек дүниелік ғана емес, рухани білімнің де қайнар көзі екенін ұғындырады.
• Ислам — білім мен ғылымды құрметтейтін дін. Алайда ғылымның да шегі бар екенін мойындау — даналықтың белгісі.
• Аллаға деген сенім мен бойсұну адамды тыныштыққа жеткізеді. Білмеген нәрсені Аллаға тапсыру — жүректің тыныштығы мен иманның беріктігінің кепілі.