کہف سۈرىسى — ئايەت 5

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھقا بالىسى بار دېگەن دەۋاسىنىڭ ئاساسسىزلىقىنى بايان قىلىدۇ.

سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ»: ئۇلارنىڭ بۇ دەۋاسىغا ھېچقانداق ئىلمى يوق، يەنى ھېچقانداق دەلىل-ئىسپاتى يوق.
• «كَبُرَتْ كَلِمَةً»: بۇ سۆز ئىنتايىن چوڭ ۋە يامان بىر سۆزدۇر.
• «تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ»: ئۇلارنىڭ ئاغزىدىن چىقىۋاتقان سۆز.
• «إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًا»: ئۇلار پەقەت يالغاننىلا سۆزلەيدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ «ئاللاھنىڭ بالىسى بار» دېگەن دەۋاسىنىڭ پۈتۈنلەي ئاساسسىز ئىكەنلىكىنى ئېيتىدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ سۆزىگە ھېچقانداق ئىلمى يوق، ھېچقانداق دەلىلى يوق. ئۇلار بۇنى پەقەت ئاتا-بوۋىلىرىدىن ئاڭلاپ قالغان، ئەمما ئاتا-بوۋىلىرىمۇ بۇنىڭغا ھېچقانداق دەلىل-ئىسپاتقا ئىگە ئەمەس ئىدى. ئاللاھ تائالا بۇنداق نەرسىدىن پاك ۋە ئالىيدۇر. ئاللاھنىڭ بالىسى بولۇشى مۇمكىن ئەمەس، چۈنكى ئاللاھ ھېچكىمگە ئوخشىمايدۇ، ئۇنىڭ ھېچقانداق شېرىكى ۋە بالىسى يوق.

ئاندىن ئاللاھ تائالا بۇ سۆزنىڭ قانچىلىك يامان ۋە قەبىھ ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ: «بۇ ئۇلارنىڭ ئاغزىدىن چىققان نەقەدەر چوڭ (يامان) بىر سۆز!» دەيدۇ. ئۇلار ھېچ ئويلىماي، ھېچقانداق دەلىلسىز ئاللاھ ھەققىدە بۇنداق ئۇلۇغ سۆزنى قىلىدۇ. ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ پەقەت يالغاننىلا سۆزلەۋاتقانلىقىنى، بۇ سۆزنىڭ ھېچقانداق ئاساسى يوقلۇقىنى بىلدۈرىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، ئىنسان ھەر قانداق سۆزنى قىلىشتا ئويلىنىشى، ئاللاھ ھەققىدە سۆز قىلغاندا ئىنتايىن ئېھتىيات قىلىشى لازىم. ئاللاھ ھەققىدە ھېچقانداق دەلىلسىز سۆز قىلىش ئىنساننى ھالاكەتكە ئېلىپ بارىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق كەمچىلىكتىن پاك ۋە ئالىيدۇر، ئۇنىڭ بالىسى يوق، شېرىكى يوق، تەڭداشى يوق. بىز ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىشىنىپ، ھەر قانداق يالغان سۆزدىن يىراق بولۇشىمىز كېرەك.