سوره کهف — آیه 5

معانی کلمات:

• «کَبُرَتْ»: بزرگ و سنگین است (در قبح و زشتی).
• «کَلِمَةً»: این گفتار (نسبت دادن فرزند به خدا).
• «إِنْ یَقُولُونَ»: «إِن» به معنای «ما» (نفی) است؛ یعنی نمیگویند.

تفسیر آیه:

این مشرکان هیچ دانش و دلیل و برهانی بر این ادعای خود ندارند که خداوند فرزندی برگزیده است؛ و نه تنها خودشان از این موضوع بیخبرند، بلکه پدران و نیاکانشان که از آنان تقلید میکردند نیز هیچ علمی در این باره نداشتند. این سخن زشت و ناروا که از دهانشان بیرون میآید، بسیار بزرگ و گران است؛ زیرا نسبت دادن فرزند به خداوند متعال، امری محال و ناشدنی است. آنان در این گفتار خود، هیچ منطق و استدلالی ندارند و تنها دروغی آشکار میگویند که نه پایه و اساسی دارد و نه حقیقتی. این کلام بیپایه، تنها از روی جهل و تقلید کورکورانه از گذشتگان بر زبانشان جاری میشود، بدون آنکه اندیشهای در آن به کار برند.

فواید و پیامهای آیه:

1. هر ادعایی در دین، باید بر پایه علم و دلیل استوار باشد و بدون آگاهی، نباید سخنی گفت؛ بهویژه درباره ذات پاک خداوند که درک آن فراتر از اندیشه بشر است.
2. تقلید کورکورانه از نیاکان و گذشتگان، اگر بر حق و حقیقت نباشد، نهتنها راهگشا نیست، بلکه انسان را به گمراهی و دروغ میکشاند.
3. پاکی و منزّه بودن خداوند از هر نقص و عیبی، از اصول بنیادین ایمان است و نسبت دادن فرزند به او، نشانه جهل و بیخبری از عظمت پروردگار است.
4. قرآن کریم با این بیان، انسانها را به تفکر و تعقل دعوت میکند تا پیش از هر گفتار و اعتقادی، آن را با معیار علم و حقیقت بسنجند و از سخنان بیدلیل و خرافی دوری گزینند.