سوره کہف — آيت 65

1) لفظن جي معنيٰ:

• فَوَجَدَا: پوءِ ٻنهي (موسىٰ ۽ سندس ساٿي) ڏٺو/لڌو.
• عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَا: اسان جي ٻانهن مان هڪ ٻانهو.
• آتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا: اسان کيس پنهنجي طرفان رحمت عطا ڪئي.
• عَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا: ۽ اسان کيس پنهنجي طرفان خاص علم سيکاريم.

2) تفسير:

پوءِ موسىٰ عليه السلام ۽ سندس ساٿي جڏهن ان جاءِ تي پهتا جتي مڇيءَ جو نشان هو، ته اتي ٻنهي هڪ نيڪ ٻانهو لڌو، جيڪو الله جو برگزيده ٻانهو هو ۽ کيس ”خضر“ عليه السلام سڏيو وڃي ٿو. الله تعاليٰ ان ٻانهي کي پنهنجي خاص رحمت سان نوازيو هو ۽ کيس اهڙو علم عطا ڪيو هو جيڪو عام ماڻهن جي علم کان مٿانهون ۽ خاص هو، يعني غيب جي ڄاڻ جو اهو حصو جيڪو الله پنهنجي خاص ٻانهن کي عطا ڪري ٿو. هيءَ ملاقات انهيءَ سفر جو مقصد هئي جنهن تي موسىٰ عليه السلام کي الله جي حڪم سان روانو ٿيڻو هو، ته جيئن هو ان نيڪ ٻانهي کان علم ۽ حڪمت سکي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن کي جنهن کي چاهي خاص رحمت ۽ خاص علم عطا ڪري ٿو، ۽ اهو سندس حڪمت ۽ فضل جو مظهر آهي.
• علم جي طلب لاءِ سفر ڪرڻ ۽ وڏي کان وڏي عالم کان سکڻ اسلام جي خوبصورت تعليم آهي؛ موسىٰ عليه السلام جهڙو نبي به علم جي طلب لاءِ سفر ڪيو.
• الله جي اوليائن ۽ نيڪ ٻانهن جي صحبت ۾ وڏي برڪت ۽ حڪمت آهي.
• اهو يقين ته الله وٽ اهڙو علم آهي جيڪو انسان جي محدود عقل کان مٿانهون آهي، اسان کي عاجزي ۽ الله تي توڪل سيکاريندو آهي.
• هيءَ آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان علم، حڪمت ۽ نيڪ صحبت جي تلاش ۾ رهون، ڇاڪاڻ ته انهيءَ ۾ ئي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي آهي.