Baqara surasi — Oyat 106

Kalimalarning izohi:

• Naskh – biror hukmni ko‘tarish, o‘zgartirish yoki bekor qilish.
• Nunsihā – uni unutdirish, ya’ni qalb va xotiradan olib tashlash.
• Ayat – Qur’on oyati yoki undagi biror hukm.

Tafsir:

Ey insonlar! Alloh taolo o‘z hikmati bilan ba’zi oyatlarning hukmini ko‘taradi yoki ularni unutdirib, o‘rniga bundan ham yaxshiroq, sizlar uchun foydaliroq va savobi ko‘proq bo‘lgan oyatni yoki unga o‘xshashini nozil qiladi. Bu – Allohning bepoyon hikmatining bir ko‘rinishidir. Chunki U bandalarining maslahatini biladi va ularning holatiga qarab, eng munosibini tanlaydi. Ba’zan bir hukmni yengilroq bilan almashtiradi – bu bandalarga osonlik bo‘lsin uchun; ba’zan esa og‘irroq bilan almashtiradi – bu esa savobning ko‘pligi uchundir. Har holda, bu o‘zgartirishda bandalar uchun manfaat va hikmat bor.

Ey Muhammad alayhissalom! Siz va ummatingiz yaxshi bilib qo‘yingki, Alloh taolo har narsaga qodirdir. U xohlaganini qiladi, xohlagan hukmni chiqaradi va xohlaganini bekor qiladi. Uning qudratiga hech narsa ojiz keltira olmaydi. Naskh qilish ham, unutdirish ham, yangi oyat nozil qilish ham – barchasi Uning irodasi va hikmati bilan bo‘ladi.

Ey musulmonlar! Bu oyat sizlarga Allohning hikmatini va Uning bandalariga bo‘lgan rahmatini ko‘rsatadi. Alloh taolo sizlarni hech qachon qiyinchilikka solmaydi, balki har bir hukmda sizlarning dunyo va oxiratdagi manfaatlaringizni ko‘zlaydi. Shunday ekan, Allohning amriga itoat eting, Uning hukmlarini qalban qabul qiling va Uning rahmatidan umidvor bo‘ling. Zero, Alloh taolo sizlarni yaxshi ko‘radi va sizlarga osonlikni istaydi. Uning hikmatiga ishonib, har bir hukmda xayr borligiga imon keltiring. Alloh taolo barcha narsaga qodir ekanini esdan chiqarmang – U sizlarni hidoyat qilishga, rahmatiga erishtirishga va jannatiga kiritishga qodirdir. Bas, Uning amriga bo‘ysuning va Uning rahmatidan yuz o‘girmang!