સૂરા અલ-બકરા — આયત 106

૧) શબ્દોના અર્થ:

• نَنسَخْ: અમે રદ કરીએ, બદલીએ અથવા ઉઠાવી લઈએ.
• آيَةٍ: કુરાનની આયત (શ્લોક) અથવા શરીઅતનો કોઈ હુકમ.
• نُنسِهَا: અમે તેને ભુલાવી દઈએ, લોકોના દિલ અને યાદદાસ્તમાંથી ઉઠાવી લઈએ.
• نَأْتِ: અમે લાવીએ.
• خَيْرٍ مِّنْهَا: તેના કરતાં વધુ સારું, વધુ ફાયદાકારક.
• مِثْلِهَا: તેના જેવું જ.
• أَلَمْ تَعْلَمْ: શું તમે નથી જાણતા? (આ પ્રશ્નનો અર્થ ખાતરી કરાવવો છે).
• قَدِيرٌ: સર્વશક્તિમાન, દરેક વસ્તુ પર કાબૂ ધરાવનાર.

૨) આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં જણાવે છે કે જ્યારે તે કોઈ આયતનો હુકમ રદ કરે છે અથવા તેની લખાણને ઉઠાવી લે છે જેથી લોકો તેને ભૂલી જાય છે, તો તે તેના બદલે તેના કરતાં વધુ સારું અથવા તેના જેવું જ લાવે છે. આ બધું અલ્લાહના ઇલ્મ (જ્ઞાન) અને હિકમત (ડહાપણ) સાથે થાય છે. જે હુકમ રદ થાય છે તેનાથી જે નવો હુકમ આવે છે તે તમારા માટે વધુ ફાયદાકારક, વધુ સરળ અથવા વધુ અજર (ઈનામ) આપનારો હોય છે. કેટલાક લોકો (મક્કાના મુશરિકો) એવું કહેતા હતા કે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) પોતાની મનમાની પ્રમાણે હુકમ બદલે છે, તેથી અલ્લાહે આ આયતમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આ બધું અલ્લાહની ઇચ્છા અને તેની હિકમતથી જ થાય છે. અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર કાબૂ ધરાવે છે, તે જે ઇચ્છે તે કરે છે અને જે ચાહે તે હુકમ આપે છે. હે નબી! તમે અને તમારી ઉમ્મત જાણો છો કે અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર સર્વશક્તિમાન છે, તેને કોઈ વસ્તુ અશક્ય નથી બનાવી શકતી.

૩) આયતમાંથી ફાયદા અને શીખ:

• અલ્લાહની હિકમત અને ઇલ્મ અપાર છે. તે જે હુકમ બદલે છે તે અમારા માટે વધુ સારું અને ફાયદાકારક હોય છે.
• શરીઅતના હુકમોમાં ફેરફાર થવો એ અલ્લાહની દયા અને માનવજાત પ્રત્યેની તેની રહેમતનો દ્યોતક છે, કારણ કે તે આપણને વધુ સરળતા અને વધુ અજર આપવા માંગે છે.
• અલ્લાહ સર્વશક્તિમાન છે, તે જે ઇચ્છે તે કરી શકે છે. આ આપણને અલ્લાહ પર પૂરો ભરોસો રાખવાની અને તેની હિકમત પર સંતોષ રાખવાની શીખ આપે છે.
• જે લોકો કુરાન અને શરીઅત પર શંકા કરે છે, તેમના માટે આ આયત સ્પષ્ટ જવાબ છે કે આ બધું અલ્લાહના આદેશથી જ થાય છે, કોઈ માનવીની મનમાની નથી.
• આ આયત આપણને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષિત કરે છે, કારણ કે તે દર્શાવે છે કે અલ્લાહ આપણને હંમેશા સરળતા અને ભલાઈ તરફ દોરી જાય છે, અને તેની દરે