Sure Bakara — Ayet 106

Kelime Anlamları:

• Nesih (ننسخ): Bir hükmü kaldırmak, değiştirmek veya yerine başka bir hüküm getirmek.
• Nünsiha (نُنسِهَا): Unutturmak, akıllardan ve gönüllerden silmek.
• Hayr (خير): Daha faydalı, daha hayırlı, daha kolay ve sevabı daha çok olan.
• Mislihâ (مثلها): Onun dengi, benzeri, aynı değerde olan.
• Kadîr (قدير): Her şeye gücü yeten, hiçbir şeyden âciz olmayan.

Tefsir:

Ey Müminler! Biliniz ki Allah Teâlâ, dilediği hükmü yürürlükten kaldırır, dilediği âyetin hükmünü değiştirir veya onu insanların hafızasından silip unutturur. Bu, O'nun kullarına olan sonsuz rahmetinin ve sınırsız hikmetinin bir gereğidir. Allah, bir âyeti neshettiğinde veya unutturduğunda, muhakkak onun yerine kullar için daha hayırlısını, daha faydalısını, daha kolayını ve sevabı daha büyük olanını getirir. Ya da onun dengi olan, aynı faydayı ve aynı sevabı sağlayan bir hükmü indirir.

Bu, müşriklerin diline doladığı bir konuydu. Onlar, "Muhammed ashâbına bir emir veriyor, sonra onu yasaklayıp aksini emrediyor; bu ancak kendi sözüdür" diyerek iftira atıyorlardı. Oysa nesih, Allah'ın koyduğu bir kanundur ve O'nun hikmetinin ta kendisidir. Bir hüküm, insanların maslahatına en uygun olduğu dönemde yürürlükte kalır; zaman değişip de o hükmün faydası azaldığında veya yeni bir maslahat ortaya çıktığında, Allah daha iyisini ve daha uygununu indirir. Bu, O'nun kullarına olan merhametinin bir tecellisidir. Çünkü Allah, kullarının neye ihtiyacı olduğunu en iyi bilendir ve onlara en güzelini lütfeder.

Ey Peygamber! Sen ve ümmetin şunu çok iyi biliniz ki, Allah'ın kudreti her şeye yetişir. O, dilediğini yürürlükten kaldırır, dilediğini sabit kılar, dilediğini değiştirir. Hiçbir güç O'na engel olamaz, hiçbir iş O'na zor gelmez. Nesih de, değiştirme de, unutturma da O'nun kudreti dâhilindedir. O, her şeye kadirdir ve yaptığı her işte mutlaka bir hikmet, bir maslahat vardır.

Bu âyet, müminlere büyük bir müjde ve güven kaynağıdır. Çünkü Allah'ın dini asla eksik değildir; aksine her dönemde insanlığın ihtiyacına en uygun hükümleri indirerek onları en güzel şekilde yönlendirir. Bu, dinin kemale erdiğinin ve Allah'ın rahmetinin sonsuzluğunun bir göstergesidir. O halde ey müminler, Allah'ın hükümlerine tam bir teslimiyetle bağlanın; çünkü O, sizin için en hayırlısını diler ve sizi asla zor durumda bırakmaz. O'nun kudretine güvenin, hikmetine teslim olun; zira O, her şeye kadirdir ve sizi karanlıklardan aydınlığa çıkaran yegâne Rabbinizdir.