Bəqərə surəsi — Ayə 224

Ayənin lüğəvi izahı:

• “Urzə” – maneə, sədd, bəhanə deməkdir.
• “Əyman” – “yəmin” sözünün cəmidir, andlar deməkdir.
• “Təbrru” – yaxşılıq etmək, xeyir işlər görmək, qohumluq əlaqələrini qorumaq deməkdir.
• “Təttəqu” – Allahdan qorxmaq, Onun əmrlərinə riayət edib qadağanlarından çəkinmək deməkdir.
• “Tuslihu” – islah etmək, insanlar arasında sülh və barışıq yaratmaq deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Ey iman gətirənlər! Allahın adını andlarınıza bəhanə edərək xeyir işlərdən yayınmayın. Yəni bir işə and içdiyiniz zaman, əgər həmin işi görmək yaxşılıq, təqva və insanlar arasında islah üçün daha faydalıdırsa, andınızı pozub o xeyirli işi görün və andınızın kəffarəsini verin. Çünki Allah sizi yaxşılıq etməyə, pislikdən çəkinməyə və insanlar arasında barışıq yaratmağa çağırır. And içmək bəhanəsi ilə bu müqəddəs vəzifələri tərk etmək olmaz.

Məsələn, bir insan qohumu ilə əlaqə kəsməyə and içibsə və sonra onunla görüşüb yaxşılıq etmək fürsəti yaranıbsa, o, andını pozmalı və qohumluq əlaqəsini bərpa etməlidir. Çünki Allah yanında qohumluq əlaqəsini qorumaq, andı pozmaqdan daha üstündür və andın kəffarəsi ilə bu günah bağışlanar.

Allah-təala sizin bütün sözlərinizi eşidir və bütün əməllərinizi, niyyətlərinizi bilir. O, sizi yaxşılığa yönəldən və pislikdən çəkindirən hər bir hərəkətinizi görür və müvafiq mükafat və ya cəza verəcəkdir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın adı müqəddəsdir və O, andlarımızı yalnız xeyirli işlər üçün istifadə etməyimizi istəyir. And içərkən diqqətli olmalı, yalnız doğru və xeyirli işlərə and içməliyik. Əgər andımız bizi xeyirdən, təqvadan və insanlar arasında islahdan çəkindirirsə, o andı pozmaq və kəffarə vermək daha yaxşıdır. Bu, Allahın rəhmətinin və mərhəmətinin bir göstəricisidir ki, O, bəndələrinə çətinlik yaratmaq istəmir, əksinə onların xeyrini və faydasını istəyir.