Sure Bakara — Ayet 224

Kelime Anlamları:

• Urda (عُرْضَةً): Engel, mani, kendisiyle savunma yapılan şey. Bir kimsenin yeminini bahane ederek hayır işlerden kaçınması anlamında kullanılır.
• Eyman (أَيْمَان): Yeminler, Allah adına verilen sözler.
• Birr (بِرّ): İyilik, hayır, ihsan, akraba ziyareti ve güzel davranış.
• Takva (تَقْوَى): Allah'a karşı gelmekten sakınmak, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak.
• Islah (إِصْلَاح): Düzeltme, barıştırma, insanların arasını bulma.

Tefsir:

Ey Müslümanlar! Allah'ın adını, yeminlerinize bahane ederek hayır işlerden kaçınmak için bir kalkan haline getirmeyin. Sakın ha! Bir kimse sizi iyilik yapmaya, akrabanızı ziyaret etmeye, Allah'tan korkup günahtan sakınmaya veya insanların arasını düzeltmeye çağırdığında, "Ben Allah adına yemin ettim, bunu yapmayacağım" diyerek o yemini bahane edip hayırdan geri durmayın. Bu, Allah'ın adını kötüye kullanmak ve O'nun rızasına aykırı davranmaktır.

Eğer bir hayır işi yapmamak üzere yemin ettiyseniz, bilin ki yemininizi bozup o hayrı işlemeniz, yemininizde ısrar edip hayırdan mahrum kalmanızdan çok daha hayırlıdır. Yemininizi bozduğunuzda Allah'ın size emrettiği şekilde keffaret verirsiniz (yemin keffareti) ve böylece hem yemininizin sorumluluğundan kurtulur hem de hayır kapısını kendinize açarsınız. Ancak bu, yeminlerinizi hafife almanız ve sık sık yemin edip bozmanız için bir ruhsat değildir; bilakis bu, hayır işlerin önünde hiçbir engelin durmaması içindir.

Allah Teâlâ, sizin söylediğiniz her sözü işitmekte, kalbinizden geçen her niyeti ve yaptığınız her işi bilmektedir. O, hangi yeminin samimi, hangisinin bahane olduğunu en iyi bilendir. O halde Allah'ın adını, O'na karşı gelmek için değil, O'nun rızasını kazanmak için vesile edinin. Yeminlerinizi, iyilik ve takva üzere pekiştirin; hayır işlerden kaçınmak için değil, hayır işlere yönelmek için kullanın.

Unutmayın ki mümin, yeminini bozması gereken bir durumda hayrı seçer ve keffaretini verir. Bu, Allah katında yemininde ısrar edip hayırdan geri durmaktan daha sevimlidir. Çünkü Allah, kullarının iyilik yapmasını, takva sahibi olmasını ve insanların arasını düzeltmesini sever. Bu üç haslet, toplumun huzurunun ve bireyin kurtuluşunun anahtarıdır.

Ey iman edenler! Allah'ın adını yüceltin, O'nun adını anarak hayırlara koşun. Yeminlerinizi, aranızda anlaşmazlık ve düşmanlık çıkarmak için değil, barış ve kardeşliği pekiştirmek için kullanın. Allah'ın size verdiği bu büyük nimeti (imanı ve İslam'ı) düşünün ve O'na karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, sizin tüm hallerinizi işitir ve bilir; hiçbir şey O'na gizli kalmaz.