سوره بقره — آیه 58

معانی کلمات:

• قریه: مراد بیتالمقدس است.
• رغداً: گوارا، فراوان و آسوده.
• سُجَّداً: خاضع و فروتن، به حالت رکوع یا سجده درآیند.
• حِطَّةٌ: طلب ریختن گناهان و آمرزش؛ یعنی «خدایا گناهان ما را بریز و بیامرز».

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، بنیاسرائیل را به یاد نعمت بزرگ خود میاندازد که پس از سالها سرگردانی در بیابان (تیه)، به آنان فرمان داد: «به این شهر (بیتالمقدس) وارد شوید و از روزیهای پاک و فراوان آن، از هر جا که خواستید، گوارا و آسوده بخورید.» اما در کنار این نعمت، سه شرط مهم برای ورود به شهر مقرر شد: نخست، آنکه با خشوع و فروتنی، در حالی که خاضعانه به درگاه الهی سر فرود آوردهاند، از دروازه شهر وارد شوند؛ نه با تکبر و سرکشی. دوم، آنکه هنگام ورود، زبانی به استغفار گشوده و بگویند: «پروردگارا! گناهان ما را بریز و بیامرز.» و سوم، آنکه بدانند در برابر این اطاعت و بندگی، خداوند وعده داده است که خطاهایشان را ببخشد و بپوشاند و به نیکوکاران، افزون بر آمرزش، پاداشی بیشتر از فضل و کرم خود عطا فرماید.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای الهی، همراه با تکلیف و مسئولیت است؛ هرگاه خداوند به بندگان نعمتی میدهد، انتظار شکر و بندگی دارد.
• ورود به هر خیر و برکتی، نیازمند تواضع و فروتنی در برابر خداوند است؛ تکبر، مانع دریافت رحمت الهی است.
• استغفار و طلب آمرزش، کلید گشایش درهای رحمت و بخشش گناهان است.
• خداوند نه تنها گناهان توبهکنندگان را میبخشد، بلکه به نیکوکاران پاداشی مضاعف و فراتر از استحقاقشان عطا میکند که نشانه لطف و کرم بیپایان اوست.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر نعمتهای الهی، هم شکرگزاری عملی (اطاعت) و هم شکرگزاری زبانی (استغفار و دعا) لازم است.