Sure Bakara — Ayet 58

Kelime Anlamları:

• karye (الْقَرْيَةَ): Şehir, belde. Burada Beytülmakdis (Kudüs) kastedilmektedir.
• rağaden (رَغَدًا): Bolluk ve genişlik içinde, sıkıntısız, bol ve helal rızık olarak.
• sücceden (سُجَّدًا): Secde ederek, boyun büküp Allah’a itaat ve tevazu ile. Burada kapıdan eğilerek, alçak gönüllülükle girmek anlamındadır.
• hıttatün (حِطَّةٌ): “Günahlarımızı bağışla, affet” anlamında bir dua ve yalvarış sözü. “Hıtta” kökünden gelir, “indir, düşür” yani günahlarımızı üzerimizden kaldır demektir.
• nagfiru (نَّغْفِرْ): Bağışlarız, örteriz, affederiz.
• hatâyâ (خَطَايَا): Günahlar, hatalar, isyanlar.
• muhsinîn (الْمُحْسِنِينَ): İyilik edenler, güzel amel işleyenler, ihsan sahipleri.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Allah Teâlâ, İsrâiloğulları’na verdiği büyük nimetlerden birini daha hatırlatmaktadır. Onlar, Mısır’dan çıktıktan sonra Tîh çölünde uzun yıllar kalmışlar, ardından Allah’ın izniyle buradan çıkıp kutsal topraklara, Beytülmakdis’e (Kudüs) girmeleri emredilmiştir. Yüce Allah onlara şöyle buyurmuştur: “Bu şehre girin, orada dilediğiniz yerden bol ve helal rızık olarak yiyin. Kapısından ise secde edercesine, boyun büküp tevazu ile, Allah’a itaat ve teslimiyet göstererek girin. Ve ‘Hıtta!’ deyin, yani: ‘Rabbimiz! Günahlarımızı bağışla, affet, üzerimizden kaldır!’ diye yalvarın. İşte o zaman biz de sizin hatalarınızı bağışlarız. Ve iyilik edenlere, güzel amel işleyenlere ise elbette daha fazlasını, kat kat ecir ve mükâfat vereceğiz.”

Bu emirler aslında bir imtihandır. Allah, kullarından sadece şehre girmelerini değil, aynı zamanda gönüllerini de O’na açmalarını, tevazu ve istiğfarla O’na yönelmelerini istemiştir. Kapıdan secde ederek girmek, kibrin ve gururun kırılması, Allah’a tam teslimiyetin sembolüdür. “Hıtta” demek ise, günahların itirafı ve af dilemektir. Bu, kulun Rabbi karşısındaki acziyetini kabul etmesi ve O’nun rahmetine sığınmasıdır.

Bu âyet, biz ümmet-i Muhammed için de derin dersler taşımaktadır. Allah’ın emirlerine girerken, ibadetlerimize başlarken, hayatımızın her alanına İslam’ı yerleştirirken tevazu ile hareket etmeli, dilimizle ve kalbimizle istiğfar etmeli, günahlarımızın affını dilemeliyiz. Allah Teâlâ, kendisine yönelen, tevbe eden ve iyilik yapan kullarını asla boş çevirmez. Onların hatalarını bağışlar, sevaplarını kat kat artırır.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize müjde vermektedir: Kim Allah’a boyun bükerek yönelir, günahlarından pişmanlık duyar ve af dilerse, Allah onu bağışlar. Kim de ihsan üzere yaşar, yani Allah’ı görüyormuşçasına güzel amel işlerse, Allah ona daha fazlasını verir. Öyleyse bizler de her işimizde Allah’ın rızasını gözetelim, tevazu ve istiğfar ile O’na sığınalım. Unutmayalım ki Allah’ın rahmeti ve bağışı çok geniştir; O, tevbe eden kullarını sever ve onları asla yalnız bırakmaz.