Аль-Бакара сүресі — Аят 67

1. Сөздердің мағынасы:

• وَإِذْ — «және еске алыңдар», «сол кезде».
• بَقَرَةً — «сиыр».
• هُزُوًا — «мазақ», «күлкі», «келеке».
• أَعُوذُ بِاللَّهِ — «Аллаһқа сиынамын», «Аллаһтан пана тілеймін».
• الْجَاهِلِينَ — «надандар», «білместер».

1. Тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Исраил ұрпақтарының ата-бабаларының Мұса пайғамбарға (оған Аллаһтың сәлемі болсын) көрсеткен қыңырлығы мен көп сұрақ қоюын еске салады. Сол кезде Мұса (оған Аллаһтың сәлемі болсын) өз халқына: «Аллаһ сендерге бір сиыр сойыңдар деп әмір етеді», — деді. Олар бұл әмірге дереу бағынудың орнына, тәкаппарлық танытып: «Сен бізді мазақ етіп тұрсың ба?» — деп сұрады. Себебі олар Мұсадан өлтірілген адам туралы сұрап, оның кім өлтіргенін білгісі келген еді, ал ол оларға сиыр сойыңдар деп әмір етті. Бұл екі нәрсенің арасындағы байланысты олар түсіне алмады. Сонда Мұса (оған Аллаһтың сәлемі болсын): «Аллаһқа сиынамын, надандардан болудан пана тілеймін», — деді. Яғни, ол Аллаһтың әмірін жеткізіп тұрып, адамдарды мазақ ететін надандардың қатарында болудан Аллаһқа жүгініп, пана сұрады. Өйткені мазақ ету — надандықтың белгісі.

1. Пайдаланатын ғибраттар:

• Аллаһтың әміріне дереу бағыну керек. Исраил ұрпақтары сиыр сойыңдар деген әмірге бірден мойынсұнбай, қарсы сұрақ қойып, қыңырлық танытты. Мұсылман Аллаһтың әмірін естігенде, оны дереу орындауға асығуы керек.
• Пайғамбарларды мазақ етуге болмайды. Олар Аллаһтың елшілері, оларды келеке ету — үлкен күнә. Мұса (оған Аллаһтың сәлемі болсын) мазақ етуден Аллаһқа сиынып, одан аулақ болды.
• Надандықтан сақтану керек. Мазақ ету, келеке ету — надандықтың белгісі. Ақылды, білімді адам әрқашан әдепті, сабырлы болады.
• Аллаһтың хикметі шексіз. Исраил ұрпақтары сиыр сойудың хикметін түсіне алмады, бірақ кейін белгілі болды. Аллаһтың әмірлерінде әрқашан хикмет бар, тіпті біз оны бірден түсінбесек те.
• Ислам — білім мен әдеп діні. Бұл аят бізге Исламның надандықтан, мазақтан, қыңырлықтан аулақ болуды үйрететінін көрсетеді. Ислам адамды білімге, мойынсұнуға, әдептілікке шақырады.