سوره طه — آیه 61

معانی کلمات:

• وَیْلَکُمْ: وای بر شما، هشدار و تهدید.
• تَفْتَرُوا: دروغ ببندید، بهتان بزنید.
• فَیُسْحِتَکُمْ: شما را ریشهکن کند و نابودتان سازد.
• خَابَ: زیانکار شد، نومید و ناکام گشت.

تفسیر آیه:

موسی (علیهالسلام) در آن صحنهی حساس و سرنوشتساز، پیش از آغاز مبارزهی میان حق و باطل، رو به ساحران فرعون کرد و آنان را پند داد و هشدار داد. او با لحنی مهربانانه اما قاطع فرمود: «وای بر شما! بر خدا دروغ مبندید و با سحر و جادوی خود، کار خدا را به چالش نکشید و وانمود نکنید که این معجزات الهی، سحر و افسون است. اگر چنین کنید و بر خدا افترا ببندید، عذابی سخت و ویرانگر شما را در خواهد نوردید و ریشهی شما را برخواهد کند.» سپس موسی (علیهالسلام) برای بیدار کردن وجدان آنان و ترساندنشان از عاقبت کارشان، این حقیقت را یادآور شد که هر کس بر خدا دروغ ببندد و به او افترا بزند، یقیناً زیانکار و نومید خواهد شد؛ چه در دنیا و چه در آخرت.

فواید و پیامهای آیه:

• هشدار جدی دربارهی افترا به خدا: این آیه به ما میآموزد که نسبت دادن هر سخن یا عملی به خداوند بدون دلیل و برهان، گناهی بزرگ است که انسان را به نابودی میکشاند. پس باید در دین و احکام الهی، بسیار محتاط باشیم و از قول دادن به خدا بدون علم، بپرهیزیم.
• رحمت و هدایتگری پیامبران: موسی (علیهالسلام) حتی در برابر دشمنان سرسخت خود، نخست آنان را پند میدهد و راه نجات را نشانشان میدهد. این درس بزرگی است که در دعوت به حق، باید با مهربانی و نصیحت آغاز کنیم و حتی به مخالفان نیز فرصت بازگشت بدهیم.
• عاقبت زیانبار تکبر و باطل: کسانی که با تکبر و برای حفظ قدرت و منافع خود، به خدا دروغ میبندند و حق را انکار میکنند، سرانجام جز خسران و ناامیدی چیزی به دست نمیآورند. این آیه به ما اطمینان میدهد که باطل هرچند قدرتمند باشد، محکوم به شکست است و حق پیروز است.
• اهمیت صداقت و راستی: در برابر خداوند و خلق او، باید صادق باشیم و از هرگونه تحریف، دروغ و نیرنگ دوری کنیم، چرا که صداقت، پایهی ایمان و رستگاری است.