Toha surasi — Oyat 61

Kalimalarning maʼnolari:

• Vaylukum – holingizga voy, sizlarga halokat boʻlsin (ogohlantiruvchi xitob).
• Taftaru – yolgʻon toʻqimang, uydirma qilmang.
• Yushitakum – sizlarni halokatga uchratib, ildizingizni quritadi, butunlay yoʻq qiladi.
• Khoʻba – nobud boʻldi, umidsizlikka uchradi, ziyon qildi.

Tafsir:

Muso alayhissalom Firʼavnning sehrgarlariga nasihat qilib, ularni ogohlantirgan holda shunday dedi: "Holingizga voy! Allohga nisbatan yolgʻonni toʻqimanglar, yaʼni sehr-joduni Allohning moʻjizasi deb atab, odamlarni aldab, haqni yashirmanglar. Agar shunday qilsangiz, Alloh taolo sizlarni Oʻz huzuridan keladigan azob bilan butunlay yoʻq qiladi, ildizingizni quritadi. Albatta, Allohga nisbatan yolgʻon toʻqigan kishi, xoh dunyoda, xoh oxiratda — har holda nobud boʻladi va umidsizlikka uchraydi."

Muso alayhissalom bu soʻzlari bilan sehrgarlarni haqni tan olishga, yolgʻondan voz kechishga chaqirdi. U ularning qalbiga taʼsir qiladigan, ularni oʻylantiradigan va toʻgʻri yoʻlga boshlaydigan tarzda gapirdi. Bu nasihat sehrgarlarning qalbida taʼsir qoldirdi va ular keyinchalik haqiqatni koʻrib, Musoga iymon keltirdilar.

Foydalar:

1. Yolgʻon — eng katta gunohlardan biri boʻlib, ayniqsa Allohga nisbatan yolgʻon toʻqish eng ogʻir jinoyatdir. Chunki bu Allohning ismiga, diniga va moʻjizalariga nisbatan tuhmat boʻladi.
2. Alloh taolo yolgʻonchilarni, ayniqsa dinni buzishga urinuvchilarni, albatta jazolaydi va ularning ishlarini barbod qiladi. Hech kim Allohning azobidan qochib qutula olmaydi.
3. Haqni koʻrgan zahoti uni tan olish — buyuk fazilatdir. Muso alayhissalomning nasihati sehrgarlarga shunchalik taʼsir qildiki, ular keyinchalik Firʼavnning tahdidlariga qaramay, haqni tanladilar va Musoga iymon keltirdilar. Bu esa inson qalbining pokligi va haqiqatni qabul qilishga tayyorligini koʻrsatadi.
4. Daʼvatda yumshoq soʻz va nasihat bilan murojaat qilish — eng taʼsirli usuldir. Muso alayhissalom dushmanlariga ham nasihat va ogohlantirish bilan murojaat qildilar.
5. Har bir inson oqibatini oʻylab ish qilishi kerak. Yolgʻon va aldovning oxiri — halokat va ziyon, haqiqat va toʻgʻrilikning oxiri esa — najot va yutuqdir.