Toha surasi — Oyat 91

Kalimalarning ma'nolari:

• "Lan nabrahu" — biz to'xtamaymiz, barham topmaymiz, ajralmaymiz.
• "Aakifin" — biror narsaga berilib, doimiy ravishda unga yopishib oluvchi, e'tikof qiluvchi (ibodatda turib oluvchi).
• "Yarji'a" — qaytib keladi.

Tafsir:

Samariy fitnasidan keyin, Muso alayhissalom Robbisiga munojoat qilish uchun Tur tog'iga ketganlarida, u kishining qavmidan bir guruh odamlar Samariy yasab bergan buzoqqa sig'inib qolgan edilar. Muso alayhissalomning ukasi Horun alayhissalom ularni bu katta gunohdan qaytarishga urindilar, lekin ular qaytishmadi. Ular o'sha buzoqqa berilib ketgan holda, o'jar va qat'iy bir tarzda: "Biz bu buzoqqa sig'inishdan to'xtamaymiz, unga ibodat qilishda davom etamiz, toki Muso bizga qaytib kelguncha", dedilar. Ular Musoning qaytishini kutib, shu orada buzoqqa ibodat qilishda davom etishni o'zlariga joiz deb bildilar. Bu ularning nodonligi va adashganligining eng yorqin dalili edi — ular gunohda turib, Payg'ambarning qaytishini bahona qilishdi. Horun alayhissalom esa ularning bu qilmishidan yuz o'girib, o'ziga ergashgan mo'minlar bilan ularni tark etdi.

Foydalar:

• Bu voqea insonning gunohga berilib ketishi, hatto haqiqat ochiq-oydin bo'lsa ham, o'jarlik bilan batil yo'lda davom etishi mumkinligini ko'rsatadi. Musulmon kishi haqiqatni ko'rgan zahoti, darhol gunohdan qaytishi lozim.
• Gunohda turib, boshqa vaqtlarni yoki boshqa sharoitlarni bahona qilish — shaytonning odamni yo'ldan urish usullaridan biridir. Har bir inson o'z gunohini kechiktirmasdan, zudlik bilan tark etishi kerak.
• Haq yo'lidagi rahbar (Horun alayhissalom kabi) o'ziga ergashganlarga nasihat qiladi, lekin ular qabul qilmasa, u o'zini va o'ziga ergashganlarni saqlab qolish uchun ulardan ajralishi mumkin — bu ham hikmatli ishdir.
• Bu voqea musulmonlarga Payg'ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning kelishidan oldingi ummatlarning ahvolini o'rganish orqali ibrat olishlarini va Allohning rahmati bilan Islomni qabul qilganlarining qadrini bilishlarini o'rgatadi.