Аль-Анбия сүрөсү — Аят 101

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• سَبَقَتْ (сабақат) — «мурун болуп өттү», «алдын ала белгиленди» деген мааниде. Бул жерде Аллахтын илиминде алдын ала жазылып коюлганын билдирет.
• الْحُسْنَى (аль-хусна) — «эң жакшы нерсе», «жакшылык», «бакыт». Бул жерде бейишке кирүү жана Аллахтын ыраазылыгы сыяктуу эң жогорку жакшылыкты түшүндүрөт.
• مُبْعَدُونَ (мубъадуун) — «алыс кылынгандар», «четтетилгендер». Башкача айтканда, тозоктон алыс кармалгандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өзүнүн илиминде алдын ала бакыттуу болору белгиленген адамдар жөнүндө кабар берет. Мындай адамдар — Аллахтын ыраазылыгына жана бейишке жетүүгө татыктуу болгондор. Алар тозок отунан алыс кармалышат, ага жакындашпайт да, азабын тартышпайт.

Бул аят мурунку аяттар менен тыгыз байланышта. Мушриктер «Иса пайгамбар жана периштелер да тозокко кирет» деп ойлоп, бул тууралуу талашып-тартышканда, Аллах Таала алардын оюнун четке кагып, бул аятты түшүргөн. Анткени Иса пайгамбар (алейхи салам) жана периштелер — Аллахка жакын, ыраазы болгон пенделер. Аларга Аллахтын илиминде бакыт жазылган, ошондуктан алар тозоктон алыс болушат. Демек, аларга сыйынгандар эмес, тескерисинче, алар өздөрү куткарылуучулардан.

Аллахтын илиминдеги «алдын ала белгилөө» — Аллахтын чексиз билими жана даанышмандыгы менен байланыштуу. Ал кимдин бейишке, кимдин тозокко татыктуу экенин алдын ала билет. Бирок бул адамдардын эркин тандоосун жокко чыгарбайт; алар өздөрүнүн иш-аракеттери менен ошол тагдырга жетишет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын ырайымы чоң: Аллах өзүнүн жакшы пенделерин таштабайт, аларды тозоктон алыс кылат. Бул Аллахтын ырайымынын кенендигин жана адилеттигин көрсөтөт.
• Жакшылыкка умтулуу: Ар бир адам Аллахтын ыраазылыгын издеп, жакшылык иштерди кылууга аракет кылышы керек. Анткени Аллахтын илиминде жакшылык жазылгандар гана тозоктон алыс болушат.
• Пайгамбарларды жана периштелерди туура түшүнүү: Иса пайгамбар жана периштелер Аллахтын пенделери, аларга сыйынуу туура эмес. Алар өздөрү да Аллахтын ырайымына муктаж жана куткарылуучулардан.
• Үмүт жана коопсуздук: Бул аят ыймандуу адамдарга үмүт берет — эгер алар чын ыйман менен жашап, жакшылык кылса, Аллах аларды тозоктон алыс кылат.
• Аллахтын илимине ишенүү: Аллахтын илими чексиз, Ал кимдин тагдырын алдын ала билет. Бул бизге Аллахка таянууга жана Ага ишенүүгө чакырат.

Ошентип, бул аят бизди Аллахтын ырайымына үмүт кылууга, жакшылык иштерди кылууга жана Аллахтын илимине ишенүүгө чакырат. Ислам дини — бул ырайым, үмүт жана адилеттик дини.