سوره انبیا — آیه 4

معانی کلمات:

• «الْقَوْل»: گفتار و سخن.
• «السَّمِیع»: بسیار شنونده، کسی که همه صداها و گفتارها را میشنود.
• «الْعَلِیم»: بسیار دانا، کسی که از همه چیز آگاه است.

تفسیر آیه:

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم در پاسخ به سخنان منکران و کسانی که با تمسخر و انکار، گفتار او را به چالش میکشیدند، امر را به پروردگار خود ارجاع داد و فرمود: پروردگار من گفتار را در آسمان و زمین میداند؛ هیچ سخنی از هیچکس در هیچ کجای هستی بر او پوشیده نیست، چه آنکه در آسمانها باشد یا در زمین، چه پنهانی گفته شود یا آشکار. او شنونده همه گفتارهاست و دانای همه کردارها و نیّتهاست. این سخن، در حقیقت تهدیدی برای آنان بود که بدانند خداوند بر تمام گفتار و رفتارشان آگاه است و هیچ چیزی از علم او پنهان نمیماند و بهزودی سزای اعمالشان را خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

• علم خداوند به همه چیز، از جمله گفتارها و کردارها، در هر مکان و زمانی، نشانه عظمت و قدرت اوست و انسان را به مراقبت از گفتار و رفتار خود دعوت میکند.
• این آیه مایه آرامش مومنان است که میدانند خداوند شنوا و دانای آنهاست و دعاها و نیّات خیرشان را میبیند و پاداش میدهد.
• آگاهی از اینکه خداوند «سمیع» و «علیم» است، انسان را به تقوا و پرهیز از گناه، بهویژه گناهان پنهانی، ترغیب میکند و او را از خطا و معصیت بازمیدارد.
• ارجاع کارها به خداوند و توکل بر او در برابر تمسخر و انکار دیگران، درس صبر و استقامت برای مومنان است.