Аль-Анбия сүрөсү — Аят 41

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• اسْتُهْزِئَ — шылдыңдалды, мазакталды.
• رُسُلٍ — пайгамбарлар, элчилер (жекелиги: رَسُول).
• مِّن قَبْلِكَ — сенден мурун.
• فَحَاقَ — айланып келди, каптады, түштү (жаза маанисинде).
• سَخِرُوا — шылдыңдашты, келеке кылышты.
• مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ — алар келеке кылган нерсе (башкача айтканда, алар коркутулган азап).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар! Сенден мурун да пайгамбарларга элдери тарабынан шылдың-келеке кылынган. Бул сенин гана башыңа түшкөн нерсе эмес, мурунку элчилер да ушундай мамилеге туш болушкан. Бирок алар буга сабыр кылышкан. Ал эми келеке кылган, шылдыңдаган адамдарга өздөрү келеке кылган нерсе — башкача айтканда, пайгамбарлар аларды коркуткан азап — келип түшкөн. Алар дүйнөдө пайгамбарлар аркылуу эскертилген азапты жокко чыгарып, ага ишенбей келеке кылышкан, акыры ошол азап аларды каптап, курчап алган. Демек, сенин элиңдин шылдыңдашы сени капа кылбасын, анткени бул мурунку пайгамбарлардын да башынан өткөн, жана келеке кылгандардын акыбети ар дайым оор болгон.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана өкүмдөр:

• Пайгамбарга (ﷺ) жана анын жолун жүргөндөргө элдин шылдыңдашы, каршылыгы жаңы нерсе эмес — мурунку пайгамбарлар да ушундай сыноолорго туш болушкан. Бул бекемдик жана сабыр үчүн сооротуу.
• Келеке кылуу, шылдыңдоо — акыры өз ээсине зыян келтирүүчү жаман ахлак. Келеке кылгандар өздөрү келеке кылган азапка туш болушат.
• Аллахтын жардамы жана адилет соту сөзсүз келет. Заалымдар убактылуу гана кубанышат, бирок акыбети аларга каршы болот.
• Пайгамбарлардын жолу — сабыр кылуу жана Аллахка таянуу. Бул аят ыймандуу адамга: «Сен жалгыз эмессиң, сенин алдыңда да ушундай сыноолорду башынан өткөргөндөр болгон» — деп, жүрөгүн бекемдейт.
• Исламга чакырууда каршылыкка, шылдыңга туш болгондо, аларга каршы зордук-зомбулук менен эмес, сабыр жана акыйкат менен жооп берүү керектигин үйрөтөт.
• Бул аят адамды Аллахтын убадасынын чындыгына ишенүүгө, азаптан коркууга жана жакшылыкка умтулууга чакырат.