سوره انبیا — آیه 47

معانی کلمات:

• الْقِسْط: عدل و دادگری.
• مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ: به وزن یک دانه خردل؛ خردل دانهای بسیار ریز است و کنایه از کوچکترین مقدار ممکن.
• أَتَیْنَا بِهَا: آن را حاضر میکنیم و میآوریم.
• حَاسِبِینَ: حسابرسان و شمارندگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از عدالت کامل خود در روز قیامت خبر میدهد و میفرماید که در آن روز، ترازوهای سنجش اعمال را برپا میکند که سرشار از عدل و دادگری است. در آن روز هیچ کس مورد ظلم قرار نمیگیرد؛ نه از حسناتش کاسته میشود و نه بر سیئاتش افزوده میگردد. حتی اگر عمل انسان به اندازه سنگینی یک دانه خردل -که بسیار ریز و کوچک است- از خیر یا شر باشد، خداوند آن را میآورد و در ترازوی حساب قرار میدهد و پاداش یا کیفر آن را به طور کامل میدهد. هیچ عمل کوچکی نادیده گرفته نمیشود و هیچ ذرهای از اعمال بندگان از دیدگاه خداوند پنهان نمیماند. خداوند برای حسابرسی و شمارش اعمال بندگان کافی است و نیازی به کمک کسی ندارد؛ او بر همه چیز آگاه است و حساب همه را دقیق و کامل میرسد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه مژده عدالت مطلق الهی است؛ هیچ کس نباید نگران ظلم یا کاستی در پاداش اعمال خود باشد، زیرا خداوند عادلترین داوران است.
• کوچکترین کارهای نیک و بد انسان در پیشگاه خداوند ثبت و محاسبه میشود؛ این امر انگیزهای برای انجام کارهای خیر حتی در کوچکترین حد و بازدارندهای از انجام گناه حتی در ظریفترین شکل آن است.
• ایمان به این حقیقت، آرامشبخش دلهای مؤمنان است که هیچ تلاش و زحمتی در راه خدا بیپاسخ نمیماند و هیچ ظلمی در جهان هستی رخ نخواهد داد.
• این آیه انسان را به مراقبت دائمی از اعمال خود دعوت میکند و میآموزد که در زندگی، هیچ کار کوچکی را ناچیز نشمارد، زیرا همه چیز نزد خداوند محفوظ و حسابشده است.