سوره انبیاء — آيت 47

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• الْمَوَازِينَ: ترازو، يعني عملن جي وزن ڪرڻ جو ذريعو.
• الْقِسْطَ: انصاف، عدل.
• مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ: ڍڪڙي جي هڪ داڻي جيترو وزن، يعني تمام معمولي ۽ ننڍڙي شيءِ.
• حَاسِبِينَ: حساب ڪندڙ، شمار ڪندڙ.

2) تفسير:

الله تعاليٰ قيامت جي ڏينهن انصاف جا ترازو قائم ۽ رکندو، جن تي هر انسان جا عمل توليا ويندا. ان ڏينهن ڪنهن به نفس تي ذرو برابر به ظلم نه ٿيندو، نه ڪنهن جي نيڪيءَ ۾ ڪمي ڪئي ويندي ۽ نه ڪنهن جي بديءَ ۾ واڌ ڪئي ويندي. جيڪڏهن ڪنهن جو عمل ڍڪڙيءَ جي هڪ ننڍڙي داڻي جيترو به هلڪو هوندو، يعني ايتري به معمولي چڱائي يا برائي هوندي، ته به الله تعاليٰ ان کي حساب ۾ آڻيندو ۽ ان جو بدلو ڏيندو. ۽ الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن جي عملن کي ڳڻڻ ۽ انهن جو حساب ڪرڻ لاءِ ڪافي آهي.

3) استنباط ۽ فائدا:

• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته قيامت جي ڏينهن انصاف مڪمل ٿيندو، ڪنهن تي به ذرو برابر ظلم نه ٿيندو. اهو يقين اسان جي دل ۾ انصاف جي اميد ۽ الله جي عدل تي ڀروسو وڌائي ٿو.
• ننڍي کان ننڍي نيڪي به ضايع نه ٿيندي، تنهنڪري اسان کي گهرجي ته ننڍين نيڪين کي به حقير نه سمجهون، ڇاڪاڻ ته اها به اسان جي ترازو ۾ وزن رکندي.
• ساڳئي طرح ننڍي کان ننڍي برائي به معاف نه ٿيندي، جيڪا اسان کي گناهن کان بچڻ ۽ احتساب جي زندگي گذارڻ جي ترغيب ڏئي ٿي.
• الله جو حساب ڪندڙ هجڻ اسان کي اطمينان ڏئي ٿو ته ڪنهن جي به محنت ضايع نه ٿيندي ۽ هر عمل جو چڱو بدلو ملندو، جيڪو اسلام ۽ قرآن سان محبت ۽ ان تي عمل ڪرڻ جو جذبو وڌائي ٿو.