Anbiyo surasi — Oyat 51

Kalima ma'nolari:

• Rushdahu: Uning to'g'ri yo'lga hidoyati, aql-idroki va haqqoniy dalili.
• Min qabl: Ilgari, ya'ni Muso va Horun alayhissalomdan oldin.
• Kunna bihi alimin: Biz uning (Ibrohimning) holatini, uning bunga loyiq ekanini biluvchi edik.

Tafsir:

Qasamki, Biz Ibrohimga o'z hidoyatini, ya'ni haqqoniy dalil va to'g'ri yo'lni — nubuvvatni — ilgari, Muso va Horun alayhissalomdan oldin bergan edik. Bu bilan Alloh taolo Ibrohim alayhissalomni yoshligidanoq haqqa hidoyat qilganini, unga qavmiga qarshi keltiradigan hujjat va dalilni ato etganini bayon qilmoqda. Alloh taolo Ibrohimni tanlaganini, uning bu martabaga loyiq ekanini, qalbi pok va aqli solih ekanini bilgan holda unga bu ne'matni berganini ta'kidlaydi. Ya'ni, Ibrohimning hidoyati Allohning ilmi va hikmati asosida bo'lib, bu ish bejiz emasdi. U Muso va Horundan oldin ham Allohning tanlagan payg'ambari bo'lgan.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z bandalarini biluvchi va ularning holatidan xabardordir. U har bir insonga munosib bo'lgan ne'matni, ayniqsa hidoyat va ilmni, o'z hikmati bilan beradi.
2. Ibrohim alayhissalomning qissasi bizga shuni o'rgatadiki, haqiqiy ulug'lik va martaba yoshga qarab emas, balki Allohning irodasi va bandaning ixlosiga qarab bo'ladi. Yoshligida ham inson haqqa hidoyat topishi va buyuk ishlarni amalga oshirishi mumkin.
3. Payg'ambarlar zanjirining birligi: Ibrohim, Muso va Horun alayhissalomlarning barchasi bir xil din — Islom (yakkaxudolik) diniga da'vat qilganlar. Bu musulmonlar uchun ibratdirki, biz barcha payg'ambarlarga imon keltiramiz va ularning yo'lidan boramiz.
4. Alloh taolo o'z bandasiga ilm va hikmat bersa, bu eng katta ne'matdir. Chunki ilm orqali inson haqni botildan ajratadi va to'g'ri yo'lni topadi. Bu bizni ilm olishga va Allohdan hidoyat so'rashga undaydi.