Anbiyo surasi — Oyat 70

Kalimalarning ma'nolari:

• كَيْدًا: hiyla-nayrang, yashirincha qilingan makr-hiyla. Bu yerda Ibrohim alayhissalomni o'tda yoqish uchun qurilgan ulkan hiyla-nazardir.
• الْأَخْسَرِينَ: eng ko'p zarar ko'rganlar, eng ziyon qilganlar, eng uryon (mag'lub) bo'lganlar.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalomning qavmi — zolimlar va mushriklar — unga qarshi katta hiyla-nayrang uyushtirdilar. Ular uni o'tda yoqishni qaror qildilar va shu maqsadda ulkan gulxan qurib, uni olovga tashladilar. Ammo Alloh taolo ularning bu makr-hiylasini barbod qildi va o'z payg'ambarini mo''jiza bilan qutqardi. Alloh ularning hiylasini ularning o'zlariga qaytardi, natijada ularning o'zlari eng katta ziyon ko'rganlar, eng mag'lub bo'lganlar va eng xor bo'lganlar bo'lib qoldilar. Ular Ibrohimga zarar yetkazmoqchi bo'lishdi, lekin aslida o'zlari dunyoda ham, oxiratda ham eng katta zararga uchradilar. Alloh esa Ibrohimni ulug'ladi va uning nomini abadiy qoldirdi.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z payg'ambarlarini va solih bandalarini har qanday hiyla-makrdan himoya qiladi. Dushmanlar qanchalik kuchli bo'lmasin, ularning rejalari Allohning irodasi oldida ojizdir.
• Zolimlar va haqni inkor etuvchilar qanchalik kuchga ega bo'lib ko'rinmasin, oxir-oqibat ularning o'zlari ziyon ko'radilar. Allohning yordami haq ahli bilan birgadir.
• Bu voqea mo'minlarga sabr va ishonch bag'ishlaydi: agar ular haq yo'lda bo'lsalar, Alloh ularni hech qachon yolg'iz qoldirmaydi va dushmanlarning hiylasini ularning o'z boshiga qaytaradi.
• Ibrohim alayhissalomning olovdan qutqarilishi Allohning qudrati va payg'ambarlarga bo'lgan g'amxo'rligining yaqqol dalilidir. Bu mo''jiza barcha davrlarda haq da'vatining g'alaba qilishiga ishonchni mustahkamlaydi.